Փաստերի ստուգում

«Про100 Гейм»․ ՌԴ-ում գրանցված կազմակերպությունը Հայաստանում կասկածելի գործունեություն է ծավալում

«Про100 Гейм»․ ՌԴ-ում գրանցված կազմակերպությունը Հայաստանում կասկածելի գործունեություն է ծավալում

Աշխատանքի կասկածելի առաջարկի հետքերով Ֆեյսբուքյան տարբեր խմբերում, որտեղ մարդիկ աշխատանք են փնտրում կամ առաջարկում, կարելի է հանդիպել տարբեր օգտատերերի աշխատանքի հայտարարությունների, որոնք ունեն հետևյալ բովանդակությունը․ Միակ պրոյեկտը, որտեղ ժամանակդ անիմաստ չես վատնում։ 1 ամսում վստահ կարող ես աշխատել 200 դոլարից սկսած մինչև 1000 դոլար։ Վաճառքի հետ չունի ոչ մի կապ («Օրիֆլեյմ», «Ֆաբերլիկ» չէ)։  Բոթ չէ։ Դուք ունեք հնարավորություն գումար աշխատել հենց առաջին իսկ օրից։ Կանխիկացումը՝ միանգամից, «Visa» և «Master» քարտերով։ Գրեն ռեալ գումար աշխատել ցանկացողները։ Հայտարարության բովանդակությունը կասկածելի է թվում, քանի որ բացակայում են աշխատանքի նկարագրությունը, աշխատանքի ընդունվելու համար պահանջվող հմտությունները, աշխատանք առաջարկող կազմակերպության անվանումը։ Կասկածելի է նաև այն, որ, ըստ հայտարարության, առաջարկվող աշխատանքին անցնելով, հնարավոր է գումար վաստակել հենց առաջին օրվանից, իսկ ամսական վճարը կարող է կազմել 200-ից 1000 դոլար։ Infocom-ի լրագրողն այս աշխատանքն առաջարկող «Onlayn Asxatank» ֆեյսբուքյան օգտատիրոջը մի ամիս առաջ ներկայանում է որպես աշխատանք փնտրող՝ խնդրելով մանրամասնել պայմանները։ «Onlayn Asxatank» օգտատերը հարցնում է՝ ծանո՞թ եք ցանցային բիզնեսին։ Infocom-ի լրագրողն ասում է, որ ծանոթ չէ, և խնդրում բացատրել։ Պարզվում է, որ առաջարկվող աշխատանքը «Про100 Гейм» անունով ընկերությունում է, իսկ աշխատանքի նկարագրության փոխարեն «Onlayn Asxatank» օգտատերն ասում է հետևյալը․ ««Про100 Гейм» ֆիրման ստեղծվել է 2020 թվականին, այն ռուսական է։ Ֆիրման մեկանգամյա ներդրումային է, համագործակցում է «Visa», «Master» քարտերի հետ, չկա շոշափելի պրոդուկտ, ներդրված գումարների դիմաց ֆիրման տրամադրում է մեզ բիզնես ծառայություն անվճար»։ Այս ոչինչ չասող պատասխանից հետո Infocom-ի լրագրողը խնդրում է կոնկրետ ներկայացնել, թե աշխատանքի ընդունվելու պարագայում, բացի գումար ներդնելուց, որն է լինելու իր գործը։ Օգտատերը նրան ուղարկում է տեսանյութ, որտեղ ներկայացվում է «Про100 Гейм»-ի մարքեթինգ պլանը։ Իսկ մարքեթինգ պլանի էությունը հետևյալն է․ գրանցվելով կազակերպությունում՝ մարդը պետք է վճարի նվազագույնը 12,5 դոլար, որից 2,5 դոլարը գանձվում է գրանցման համար, իսկ 10 դոլարը «բիզնեսի համար արվող ներդրումն է»։ Դրանից հետո մարդու խնդիրն է գտնել ևս երկու հոգու, որոնք պատրաստ կլինեն նույնքան գումար ներդնել։ Իր հրավիրած անձանցից յուրաքանչյուրի ներդրումից մարդը ստանում է 5% եկամուտ (ընդհանուր՝ 1 դոլար)։ Իսկ երբ այդ մարդիկ ևս գտնում են երկուական մարդկանց, որոնք կվճարեն յուրաքանչյուրը 12,5 դոլար (որից 2,5 դոլարը գրանցման համար գանձվող գումարն է), առաջին մարդը ստանում է նրանցից յուրաքանչյուրի ներդրած գումարի 95%-ը (բոլորը միասին՝ 38 դոլար)։ Այս շղթայում յուրքանչյուր մարդ կոչվում է «մատրից», և երկրորդ փուլում, երբ հրավիրվածների ընդհանուր թիվը հասնում է 7-ի, շղթան փակվում է։ Արդյունքում մարդը ստանում է 39 դոլար, որը սակայն, չի կարող ամբողջությամբ կանխիկացնել, քանի որ 10 դոլարը պետք է նոր ցիկլ սկսելու համար։ Այսպիսով, մարդը ներդնում է 12,5 դոլար, իսկ արդյունքում վաստակում 29 դոլար (ներառյալ Ռուսաստանից փոխանցման համար գանձվող գումարը)։ Կան նաև ավելի թանկ փաթեթներ, ամենամեծ ներդրումն արժե 2560 դոլար։ Ակնհայտ է, որ աշխատանքի առաջարկի խոստումներն ու իրական պատկերն իրար այնքան էլ նման չեն։ Փորձենք սա հասկանալ ամենաքիչ ներդրում պահանջող փաթեթի օրինակով․ ներդրված գումարի դիմաց եկամուտն այնքան էլ մեծ չէ․ ներդնելով 12․5 դոլար՝ մարդը, բացի իր նեդրած գումարի վերադարձից, հավելյալ ստանում է 16․5 դոլար, գումար կանխիկացնելու համար պետք է հրավիրել մարդկանց, որոնք էլ իրենց հերթին կհրավիրեն այլ մարդկանց, ինչը ժամանակատար է, և դժվար թե հնարավոր լինի գումար կանխիկացնել աշխատանքի անցնելու հենց առաջին օրվանից։ Բացի այդ՝ կա մի նրբություն, որի մասին այս աշխատանքն առաջարկողները սկզբում չեն նշում․ գումար կարելի է կանխիկացնել միայն այն դեպքում, երբ հաշվի վրա ավելի քան 10 դոլար է, այսինքն՝ մարդը պիտի իր «բիզնես» հրավիրած լինի մի քանի հոգու։ Infocom-ի լրագրողը «Onlayn Asxatanq» օգտատիրոջից հետաքրքրվում է, թե արդյոք կազմակերպությունն ունի գրասենյակ։ Օգտատերը պատասխանում է, որ աշխատանքն առցանց է, պետք է միայն գրանցվել կազմակերպության կայքում։ Քանի որ և՛ աշխատանքի նկարագրությունը, և՛ կազմակերպությունը կասկածելի են, մեր լրագրողն «աշխատանքի է անցնում» այնտեղ, ներդնում 12,5 դոլար, գրանցվում «Про100 Гейм»-ի կայքում և ծանոթանում այդ, այսպես կոչված, ցանցային բիզնեսին, ներսից։ Infocom-ի լրագրողը կայքում գրանցվելուց և ներդում կատարելուց հետո հայտնվում է «Про100 Гейм»-ի աշխատակիցների տելեգրամյան խմբերում, որտեղ նրանք քննարկում են իրենց աշխատանքը, սովորաբար ոգևորում միմյանց և խրախուսում շատ մարդկանց հրավիրել, պատմում այն մասին, թե որքան գումար են կանխիկացրել։ Պարզվում է, որ տելեգրամյան այդ խմբերի մասնակիցներից գլխավորը Մերի Դանիելյանն է, որի թիմում, ըստ Infocom-ի լրագողին «Про100 Гейм» հրավիրած մասնակցի, կա 1000 մարդ։ Երբ մասնակիցները դժվարանում են մարդկանց հրավիրել, Մերի Դանիելյանից են հարցնում, թե ինչպես այս կամ այն բանը բացատրել, ապացուցել, որ կազմակերպությունն օրինական է։ Մերի Դանիելյանն է նաև հեղինակը յութուբյան հայերեն մի քանի տեսանյութերի, որոնցում բացատրվում է «Про100 Гейм»-ի մարքեթինգային պլանը։ Infocom-ի լրագրողը մասնակցում է կազմակերպության հայաստանյան անդամների վեբինարին «Zoom» հարթակում։ Վեբինարի ընթացքում ավագ մասնակիցները (նրանք, ովքեր արդեն շատ մարդկանց են հրավիրել, ինչպես նաև բացել են տելեգրամյան խմբերը, որոնցում ամեն օր նոր մասնակիցներ են ավելանում) նորեկներին բացատրում են աշխատանքի, մարդկանց գրավելու նրբությունները, պատասխանում նրանց հարցերին։ Պարզվում է, որ այն դեպքերում, երբ նոր եկած մասնակիցը չի կարողանում մարդկանց հրավիրել, ավելի վաղ ներգրավված մասնակիցների հետ եռակողմ քննարկում է կազմակերպվում, որի ժամանակ նորեկը լսում է, թե ինչպես է հին մասնակիցը համոզում մարդկանց գրանցվել և ներդրում անել։   «Про100 Гейм». ովքե՞ր են սեփականատերերը Infocom-ի լրագրողը «Про100 Гейм»-ի անդամների տելեգրամյան խմբերում հայտնվելու հենց առաջին օրն այնտեղ տեսնում է կազմակերպության գրանցման փաստաթղթեր, որոնք ուղարկել են խմբի անդամները՝ նորեկներին ցույց տալու համար, որ կազմակերպության գործունեությունն օրինական է։ Պարզվում է, որ այդ փաստաթղթերն իրական են։ «Про100 Гейм» կազմակերպության հիմնադիրը Նիկոլայ Ժարիչևն է։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է ՌԴ-ում  2020-ի մայիսին 10․000 ռուբլի կանոնադրական կապիտալով և պաշտոնապես գրանցված է Ռուսաստանի Դաշնության իրավաբանական անձանց միասնական պետական ​ ռեգիստրում, գրանցման հասցեն Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքն է։ Կազմակերպության տեխնիկական տնօրենը Եվգենի Պրոնյագինն է։ Ժարիչևի և Պրոնյագինի անունները կապվում են ռուսական ևս մի ընկերության հետ, որը կառուցվածքով շատ նման է «Про100 Гейм»-ին։ Այսպես, ՌԴ-ում 2019-ի հունիսին կրկին 10․000 ռուբլի կանոնադրական կապիտալով բացվում է «Инстагейм» ՍՊԸ-ն, որի հիմնադիրը և գլխավոր տնօրենը Եվգենի Դրաննիկովն է։ Ընկերության համասեփականատերեր են Եվգենի Պրոնյագինը և Նիկոլայ Ժարիչևը։ Ընկերության գրանցման հասցեն կրկին Սանկտ Պետերբուրգն է։ «Инстагейм»-ի կայքում գրանցվելիս, ըստ հիմնադիրների, մարդիկ կարող են «Ինստագրամ»-ի իրենց էջերը զարգացնելու համար նախատեսված առցանց վիդեոդասընթացներ ստանալ։ Կայքում գրանցված մարդիկ «Ինստագրամ»-ում դառնում են միմյանց հետևորդներ, հավանում միմյանց հրապարակումները, մեկնաբանություններ թողնում, ինչի արդյունքում էջերն ակտիվանում են, հետևորդների թիվն ավելանում է։ Բայց այս ամենն ունենալու համար պետք է բաժանորդավճար տալ։ Իսկ եթե մարդը հրավիրում է այլ անձանց, և նրանք իրենց հերթին գնում են մեկ ամսվա կամ ավելի մեծ ժամանակահատվածի համար նախատեսված փաթեթներ, հրավիրողը  նրանց վճարներից ստանում է եկամուտներ։ Մի խոսքով, շեշտը դրված է «Ինստագրամ»-ի վրա, բայց գումար աշխատելու սխեման շատ մոտ է «Про100 Гейм»-ին․ մարդը գնում է ինտերնետ ծառայության փաթեթ, հրավիրում այլ մարդկանց, որոնք նույնպես գնում են այդ փաթեթը, և նրանց վճարներից գոյացած գումարից որոշակի տոկոսներ է ստանում։ Հետարքիրն այն է, որ չնայած «Инстагейм»-ի կայքում նշված է, որ այն օրինական գրանցում ունի, «Инстагейм» ՍՊԸ-ն պաշտոնապես լուծարվել է 2020-ի սեպտեմբերի 30-ին։  «Инстагейм»-ի հիմնադիր Դրաննիկովին է պատկանում ևս մի ընկերություն՝ «Интернет решения»-ն։ Ըստ ռուսական պետռեգիստրի տվյալների՝ այս ընկերությունը հիմնադրվել է 2016-ի մարտին և այս պահին գործում է։ Ընկերությունը գրանցված է Սանկտ Պետերբորգում, ինչպես «Инстагейм»-ը և «Про100 Гейм»-ը։ «Интернет решения»-ի համասեփականատեր է նաև Եվգենի Պրոնյագինը։ «Инстагейм»-ի  կայքի «Գաղտնիության քաղաքականություն» բաժնում նշված է, որ կայքի ադմինիստրատորը «Инстагейм» ՍՊԸ-ն է, և բաժնում գրված է այդ ՍՊԸ-ի հասցեն, իսկ «Օգտագործման կանոններ» բաժնում կայքի ադմինիստրատորի նկարագրության մեջ նշված է «Интернет решения» ՍՊԸ-ի գրանցման հասցեն։ «Инстагейм»-ը փաստացի չի գործում, բայց կայքի հիմնադիրները, փաստորեն, այն ներկայացնում են որպես գործող, օրինական գրանցում ունեցող կազմակերպություն։  Դրաննիկովի ընկերությունների հետ կապված են ևս մի քանի գործող և արդեն լուծարված ընկերություններ։ Այդ ընկերություններում սեփականատերեր են կա՛մ Դրաննիկովը, կա՛մ «Инстагейм» և «Интернет решения»-ի համասեփականատեր, «Про100 Гейм»-ի անդամ Եվգենի Պրոնյագինը։ Այս ընկերություններին միավորում է այն, որ գրանցված են (կամ եղել են) Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, և նրանց գործունեությունը ծավալվում է ինտերնետ հարթակներում։ «Про100 Гейм»-ի անդամների պնդումները, թե կազմակերպությունն ունի օրինական գրանցում, փաստորեն, ճիշտ են։ Բայց չնայած այն փաստին, որ ընկերությունը պաշտոնապես գրանցվել է 2020-ի մայիսի 6-ին, Հայաստանում կան մարդիկ, որոնց ֆեյսբուքյան էջերում նշված է, որ «Про100 Гейм»-ում աշխատանքի են անցել, օինակ, դեռևս 2020-ի ապրիլին։ Բացի այդ՝ ընկերության յութուբյան ալիքում մարքեթինգային պլանը բացատրող տեսանյութեր սկսել են հրապարակվել դեռևս 2020-ի փետրվարից։ Փաստորեն, կազմակերպությունում սկսել են անդամներ ներգրավվել դեռ այն ժամանակ, երբ այն պաշտոնապես գրանցված չի եղել։ Համաձայն ռուսական «За честный бизнес» կայքի, որի նպատակն է  ՌԴ-ում գործող կազմակերպությունների տվյալները հասանելի դարձնել հանրությանը, «Про100 Гейм» կազմակերպության վարկանիշը ցածր է։ Կազմակերպությունները մշտադիրտարկելիս պորտալն օգտվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական բանկի, Դաշնային հարկային ծառայության, արբիտրաժային դատարանների և այլ տվյալներից:   Ի՞նչ միջոցներով է գործում «Про100 Гейм»-ը Infocom-ի լրագրողը փետրվարի 8-ին մասնակցում է «Про100 Гейм»-ի հիմնադիր Նիկոլայ Ժարիչևի հետ «Zoom» հարթակում անցկացված հանդիպմանը, որի ընթացքում Ժարիչևը խոսում է այն մասին, թե ինչ միջոցներով է գոյատևում իրենց կազմակերպությունը։ Ըստ Ժարիչևի՝ «ինքն էլ է խաղի մեջ», այսինքն՝ ներդումներ է անում, մարդկանց հրավիրում և նրանց ներդրումներից գումար վաստակում։ Բացի այդ՝ կազմակերպությունը յուրաքանչյուր մասնակցի գրանցումից 2,5 դոլար եկամուտ է ստանում։ Ժարիչևի խոսքով՝ հենց այդ միջոցներն էլ ապահովում են «Про100 Гейм»-ի գործունեությունը։ Ներկայացնում ենք խոսակցության տեսագրությունը (կարող եք դիտել տեսանյութի 03:41- 04:00 և 06:18- 07։08 րոպեները)։ Ժարիչևը հանդիպման ժամանակ նաև ասում է, որ գրանցման համար 2,5 դոլար վճարելուց հետո մասնակիցներն ուրիշ որևէ վճար չեն անում, իսկ արվող սկզբնական ներդումը (10 դոլար կամ ավելի՝ կախած փաթեթից) մեկանգամյա է։ Բայց իրականում, եթե ուշադիր նայենք կազմակերպության մարքեթինգային պլանը, կհասկանանք, որ ներդրված ողջ գումարը չէ, որ բաշխվում է մասնակիցների միջև, և կազմակերպությանն անցնող գումարն անհամեմատ ավելի մեծ է։  Ներկայացնենք սա ամենաէժան փաթեթի օրինակով։ Այսպես, երբ որևէ մեկը, ներդնելով 10 դոլար, հրավիրում է երկու հոգու, նրանք էլ հրավիրում են յուրաքանչյուրը երկու հոգու, և հրավիրվածների թիվը հասնում է 7-ի, ցիկլը փակվում է։ Բայց առաջին մարդը չի կարող կանխիկացնել իր «վաստակած» ողջ գումարը, քանի որ 10 դոլարը պահվում է հաջորդ ցիկլը սկսելու համար։  Կարող եք մտածել, թե մասնակցի եկամտից պահվող 10 դոլարն անցնում է իրեն հրավիրած մարդուն, բայց դա այդպես չէ, քանի որ մասնակիցն ամենասկզբում արդեն ներդրել է 10 դոլար, որից իրեն հրավիրողը եկամուտ է ստացել։ Հետևաբար, ամենահավանական տարբերակն այն է, որ նոր փաթեթի համար պահվող 10 դոլարն անցնում է կազմակերպությանը։  Իսկ երբ այդ 10 դոլարով, կազմակերպության անդամների լեզվով ասած, «բացվում է նոր մատրիցա», և մասնակիցը հրավիրում է ևս 6 հոգու՝ փակելով ցիկլը, նա իր վաստակած 39 դոլարից կարող է կանխիկացնել միայն 9 դոլար, քանի որ նրա եկամուտն ավտոմատ ուղղվում է մեկ 10 դոլարանաոց և մեկ 20 դոլարանոց փաթեթներ գնելուն, որոնցով կսկսվեն նոր փուլեր։ Ակնհայտ է, որ այդ ամբողջ ընթացքում իր վաստակած գումարի ուղիղ կեսը մարդը չի կարողանում կանխիկացնել, այլ ավտոմատ կերպով գնում է նոր փաթեթներ։ ժարիչևի պնդումը, թե սա մեկանգամյա ներդրում է, սուտ է, որովհետև մասնակիցներն իրենց վաստակած գումարներից կազմակերպությունում շարունակ ներդրումներ են անում։ Հանդիպման ժամանակ «Про100 Гейм»-ի հիմնադիր Ժարիչևն անդրադառնում է նաև հարցին, թե արդյոք հնարավոր է վերադարձնել ներդրված գումարը, եթե մասնակիցը չի կարողանում նոր մարդկանց հրավիրել և գումար աշխատել։ Ժարիչևը բերում է առցանց գիրք գնելու օրինակը․ եթե որևէ մեկը գումար է վճարել և առցանց գիրք գնել, հետո այն նրան դուր չի եկել, չի նշանակում, թե առցանց գիրք վաճառող կազմակերպությունը պետք է վերադարձնի նրա գումարը։  Ըստ Ժարիչևի, գրանցվելով իր կազմակերպությունում և ներդրում անելով, մարդիկ հասանելիություն են ունենում կազմակերպության դասընթացներին, կրթվում, ինչպես նաև, նոր մարդկանց հրավիրելով, գումար աշխատելու հնարավորություն ստանում։ Հենց դրա համար է, որ կազմակերպությունը չի վերադարձնում մարդկանց ներդրումները, եթե նրանք չեն կարողանում գումար աշխատել (կարող եք դիտել տեսանյութի 16։58-18։19 րոպեները)։ Ժարիչևի այս բացատրությունը կարող էր արդարացված լինել, եթե այդ դասընթացներն իրոք ունենային այն արժեքը, որքան դրանց համար վճարում են մարդիկ։ Երբ Infocom-ի լրագրողը գրանցվում է կայքում և իր վճարած գումարին համարժեք դասընթացների հասանելություն ունենում, ընդամենը մի քանի տեսանյութ դիտելուց հետո հասկանում է, որ այդ դասընթացներն ուղղակի միջոց են՝ ավելի շատ մարդկանց հրավիրելու համար։ Այդ տեսանյութերում բացատրվում է, թե ինչպես կարելի է սոցցանցերի (հիմնականում՝ «Ինստագրամ»-ի) էջերը գրավիչ դարձնել, հրապարակումները ճիշտ անել, նկարները մշակել, սոցցանցերում գովազդ տեղադրել և այլն։ Այսինքն, այս ամենը կնպաստի, որ մարդը կարողանա շատ հետևորդներ ունենալ և իր հրապարակումներն ու «բիզնես առաջարկներն» այնպես ներկայացնել, որ հնարավորինս շատ մարդկանց հրավիրի կազմակերպություն։ Փաստորեն, գրանցվելով «Про100 Гейм»-ում, մարդիկ գումար են վճարում այնպիսի դասընթացների համար, որոնք նրանց կօգնեն նոր մարդկանց հրավիրել կազմակերպություն։ Բացի այդ՝ չկա որևէ երաշխիք, որ ներդրում անելուց հետո հնարավոր է գումարը ետ բերել և հավելյալ գումար վաստակել։ «Про100 Гейм»-ի անդամների տելեգրամյան խմբերից մեկում Infocom-ի լրագրողը նկատում է մի անդամի, որը ներդրում է արել և չի կարողանում գումար վաստակել։ Այդ անդամի հետ անձնական նամակագրության ընթացքում վերջինս պատմում է մեր լրագրողին, որ 6800 դրամ է վճարել և երբ մարդկանց է հրավիրել, հրաժարվել են կազմակերպությունում գրանցվել ներդրումների պատճառով։  «Ինձ ոսկե սարեր խոստացան, որ մենակ չես լինի, մեր հրավերն էլ է քեզ օգնելու, բայց ես դա չտեսա»,- գրում է տուժած մասնակիցը։   «Про100 Гейм»-ում կարող են ներգրավվել նաև անչափահասները Infocom-ի լրագրողը «Про100 Гейм»-ի տելեգրամյան խմբերից մեկում նկատում է, որ մասնակիցները խոսում են կազմակերպությունում ներգրավված երեխայի մասին։ Կազմակերպության մասնակիցները խմբի անդամներին ասում են, որ 12 տարեկան երեխան  «մուտք է գործել մեծ բիզնես, գումարներ է վաստակում», և նրանք պետք է այդ երեխայից օրինակ վերցնեն։ Խմբում է նաև երեխայի մայրը, որն ասում է, թե ինքն է թույլ տվել նրան գրանցվել կազմակերպությունում։ «Про100 Гейм»-ի անդամներից մեկն էլ իր ֆեյսբուքյան էջում հրապարակել է խմբի նամակագրությունը՝ պատմելով  «մեծ բիզնես մուտք գործած 12-ամյա երեխայի մասին»։   Օրինակա՞ն է «Про100 Гейм»-ի գործունեությունը Կազմակերպության հայաստանյան անդամների վեբինարի ընթացքում Infocom-ի լրագրողն ասում է, որ փորձել է մարդկանց հրավիրել, բայց նրանք չեն վստահել կազմակերպությանը և չեն ցանկացել ներդրում անել։ Ծավալվում է քննարկում, որի ընթացքում կազմակերպության անդամները սկսում են հերքել պնդումները, թե «Про100 Гейм»-ը կարող է ֆինանսական բուրգ լինել։ «Պիրամիդան՝ քո մուտքից ես էլ փող կաշխատեի, Զվարթն էլ ու տենց մինչև վերև։ Ինչքան ուզում ես, դու աշխատի, մենք քեզնից շատ էինք աշխատելու․․․ Եթե կա մի կամպանիա, որ քեզ առաջարկում են, ու քո մուտք լինելուց համարյա սաղ փող են աշխատում, իմացի՝ էդ ֆինանսական բուրգ ա»,- ասում է անդամներից մեկը։  Ներկայացնում ենք քննարկման ձայնագրությունից մի հատված։ Այս բացատրություն տվողն, ի դեպ, աշխատում է «Onyxum» ընկերությունում: Նա պնդում է, որ ինչպես «Onyxum»-ի, այնպես էլ  «Про100 Гейм»-ի գործունեությունն օրինական է, և այս կազմակերպությունները ֆինանսական բուրգ համարել չի կարելի։  «Onyxum»-ի գործունեության մասին, հիշեցնենք, գրել էր «Հետք»-ը։ «Հետք»-ին տված հարցազրույցում «Onyxum»-ի լիդերներից մեկը՝ Վահե Հովհաննիսյանն, ասել էր, թե «Onyxum»-ոչ մի կապ չունի «Վոդա» անունով կազմակերպության հետ, որի գործունեությունն Իրանում դադարեցվել էր ֆինանսական բուրգ լինելու պատճառաբանությամբ։ «Про100 Гейм»-ի անդամների վեբինարի ընթացքում, սակայն, «Onyxum»-ի աշխատակիցը պնդում է հակառակը․ «Ինձ «Onyxum»-ը առաջարկել են 6 տարի առաջ, էդ վախտ կոչվում էր «Վոդա», ինձ հազար հոգի ասել ա՝ շպրտոցի ա։ Ես էդ հազար հոգուն լսեցի, չգնացի, անցավ մի քանի տարի, նոր գնացի»։  Կարող եք լսել քննարկման ձայնագրությունից մի հատված։  ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189․1 հոդվածով սահմանվում է, թե ինչ է ֆինանսական բուրգը․ «ֆինանսական բուրգը գույքի ներգրավմանն ուղղված գործունեություն է (բացառությամբ հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) հիման վրա իրականացվող լիցենզավորման ենթակա գործունեության), որով գույք ներդրող կամ ֆինանսական բուրգում առաջարկվող գույքի կամ ծառայության դիմաց վճարում կատարող անձանց առաջարկվող նյութական օգուտը պայմանավորվում է բացառապես նոր ներդրողների ներգրավումից ստացված գույքի հաշվին` առանց նշված գույքը իրական ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ օգտագործելու մտադրության»: Ֆինանսական բուրգը կամ դրա մի մասը ստեղծելը, կազմակերպելը կամ ղեկավարելը պատժվում են տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից ութհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` երկուսից երեք ամիս ժամկետով։ Ֆինանսական բուրգ ստեղծելու համար մարդիկ կարող են դատապարտվել ազատազրկման, եթե բուրգում ներգրավվել է խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով գումար կամ գույք, անձանց, կազմակերպություններին կամ պետությանը պատճառել է խոշոր չափի վնաս, օգտագործվել է պաշտոնեական դիրքը, ինչպես նաև բուրգը ստեղծել է կազմակերպված խումբը։ Ինչպես տեսնում ենք, «Про100 Гейм»-ի ծավալած գործունեությունը մոտ է ՀՀ օրենսդրությամբ Ֆինանսական բուրգի սահմանմամբ նկարագրված գործողություններին, քանի որ վերը նշված սխեմայից պարզ է դառնում, որ կազմակերպությունում գրանցվողների ֆինանսական եկամուտները գոյանում են բացառապես նոր մասնակիցների վճարներից, այսինքն՝ նրանք չեն անում որևէ աշխատանք, որի դիմաց կազմակերպությունը վճարում է նրանց։ «Про100 Гейм»-ի հիմնադիրները կարող են հակափաստարկ բերել, որ իրենց կազմակերպությունում ներդրում անողները վճարված գումարի դիմաց կրթական ծառայություններ են ստանում, այդ պատճառով էլ «Про100 Гейм»-ը ֆինանսական բուրգ չէ, բայց վերևում արդեն նշեցինք, որ այդ կրթական ծառայությունների նպատակը նոր մարդկանց ներգրավելուն նպաստելն է։ Քանի որ «Про100 Гейм»-ը ռուսական գրանցում ունի և Հայաստանում գրանցված չէ, հասկանանք, թե ֆինանսական բուրգ ստեղծելու և դրանում մարդկանց ներգրավելու մասով ինչ կարգավորումներ ունի ռուսաստանյան օրենսդրությունը։ Այսպես, ՌԴ Վարչական իրավախտումների օրենսգրքով սահմանվում է․ «Անձի կողմից ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց միջոցներ կամ այլ գույք ներգրավելու գործողությունների կազմակերպումը կամ իրականացումը, որի ընթացքում եկամտի վճարումը կամ այլ արտոնությունների տրամադրումը այն անձանց, որոնց դրամական միջոցներն ավելի վաղ ներգրավվել են, իրականացվում են այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանցից ներգրավված միջոցների հաշվին, պատժվում են 5 հազարից 1 միլիոն ռուբլի տուգանքով,  եթե այդ գործողությունները չեն պարունակում քրեական հանցագործություն»։ «Про100 Гейм»-ում ներգրավված են մարդիկ  ոչ միայն Ռուսաստանից և Հայաստանից։ Կազմակերպության կայքում նշված է, որ այն ունի 100 հազար անդամ 13 երկրից։ Ժարիչևի հետ առցանց հանդիպման ժամանակ էլ մասնակիցների մեջ կային մարդիկ Ուկրաինայից, Ղազախստանից, Թուրքիայից և այլ երկրներից։  Քանի որ «Про100 Гейм»-ը գործում է առցանց հարթակում, գրանցված չէ այն երկրներում, որտեղ կազմակերպության անդամներ կան։ Բայց այն փաստը, որ կազմակերպության գործունեությունը շատ մոտ է ֆինանսական բուրգի, կասկածելի է դարձնում նրա գործունեությունը ոչ միայն ՌԴ-ում, այլև Հայաստանում և այլ երկրներում։ Աննա Սահակյան, Նարեկ Մարտիրոսյան  
20:58 - 26 մարտի, 2021
Ինչպես է Ալիևի մտերիմ գործարարը ձեռք բերել տարածաշրջան ինտերնետ մատակարարող ընկերության բաժնետոմսերը

Ինչպես է Ալիևի մտերիմ գործարարը ձեռք բերել տարածաշրջան ինտերնետ մատակարարող ընկերության բաժնետոմսերը

Երեկ հայտնի դարձավ, որ Վրաստանի՝ ինտերնետ ծառայություններ մատուցող խոշորագույն ըներության՝ «Caucasus Online»-ի 100% բաժնետեր է դարձել միջազգային NEQSOL ընկերությունը, որի սեփականատերն ադրբեջանցի գործարար Նասիբ Հասանովն է։ Ազգային ժողովի «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արման Աբովյանն իր ֆեյսբուքյան էջում մտահոգություն հայտնեց, որ վրացական ընկերության միջոցով Հայաստան հասնող ինտերնետ տրաֆիկի զգալի մասը փաստացի կլինի ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ։ Infocom-ը ներկայացնում է, թե ինչ նշանակություն ունի «Caucasus Online»-ը մեր տարածաշրջանի համար, և ինչպես է NEQSOL-ը դարձել ընկերության 100% բաժնետոմսերի սեփականատեր։ «Caucasus Online» ընկերությունը ձևավորվել է 2006 թվականին։ 2008-ից «Caucasus Online»-ը Սև Ծովի հատակով անցնող 1200 կմ երկարությամբ օպտիկամանրաթելային մալուխի միանձնյա սեփականատերն է։ Մալուխի միջոցով ինտերնետը Եվրոպայից հասցվում է Հարավային Կովկաս և Կասպից տարածաշրջան։ 2010-ից ընկերությունը մուտք է գործել Հարավային Կովկաս՝ Վրաստան, Հայաստան, Ադրբեջան, ինչպես նաև Իրան և Իրաք։ Մինչև 2019 թվականը «Caucasus Online»-ի 100% բաժնետոմսերը պատկանում էին գործարար Խվիչա Մակացարիային: 2019-ին գործարարն իր բաժնետոմսերի 49%-ը վաճառեց NEQSOL ընկերությանը։ NEQSOL-ը Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Թուրքիայում, Ադրբեջանում, Վրաստանում և այլ երկրներում գործունեություն ծավալող ընկերություն է, որի սեփականատերն ադրբեջանցի գործարար Նասիբ Հասանովն է։ Հասանովի անունը կապվում է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Այսպես, «Կազմակերպված հանցավորության և կոռուպցիայի լուսաբանման նախագծի» (OCCRP)` 2016-ին հրապարակված հետաքննություններից մեկը պատմում էր Ալիևի ընտանիքի և հարազատների անուններով գրանցված կազմակերպությունների անօրինական գործունեության մասին։ Այդ կազմակերպություններից մեկն էլ գրանցված էր հենց այն նույն Նասիբ Հասանովի անունով, որին պատկանող ընկերությունը 2019-ին ձեռք բերեց «Caucasus Online»-ի բաժնետոսմերի 49%-ը։ Վրաստանի հաղորդակցության ազգային հանձնաժողովը (Georgian National Communication Commission), որը Վրաստանի հեռարձակման և էլեկտրոնային հաղորդակցությունների ոլորտը վերահսկող մարմինն է, պահանջեց, որ «Caucasus Online»-ի բաժնետոմսերը վերադարձվեն նախկին սեփականատիրոջը։ Հանձնաժողովի նախագահը հայտարարեց, որ գործարքն անօրինական է, քանի որ հանձնաժողովն այն նախապես հավանության չի արժանացրել։ Երբ բաժնետոմսերը չվերադարձվեցին, Հաղորդակցության ազգային հանձնաժողովը տուգանեց «Caucasus Online» ընկերությանը։ 2020-ի ամռանը Վրաստանում օրենսդրական փոփոխություններ կատարվեցին, որոնց համաձայն՝ Հաղորդակցության ազգային հանձնաժողովը հնարավորություն ստացավ հեռահաղորդակցական ընկերություններում նշանակելու «հատուկ մենեջերներ»։ Օրենսդրական այս փոփոխությունները Վրաստանում սուր քննադատության արժանացան, Վենետիկի հանձնաժողովը ևս դրական չարձագանքեց, սակայն հետագայում պարզ դարձավ, որ հանձնաժողովին այսպիսի լիազորություն տալու հիմնական պատճառն, ըստ երևույթին, «Caucasus Online» ըներկության բաժնետոմսերի մի մասի վաճառքն էր NEQSOL-ին։ Այսպիսով, Հաղորդակցության ազգային հանձնաժողովը 2020-ի աշնանը Մարիամ Սուլաբերիձեին մեկ տարով որպես հատուկ մենեջեր նշանակեց «Caucasus Online»-ում։ Իսկ հատուկ մենեջերն ունի լայն լիազորություններ, այդ թվում՝ ընկերության տնօրենին ազատել-նշանակելու, ընկերության պայմանագրերն ու գործարքները դատական կարգով չեղարկելու լիազորություններ։ ««Caucasus Online»-ը ավելի քան մեկ տարի գործում է իր բաժնետոմսերի ապօրինի օտարման պայմաններում, ինչը սպառնում է վնասել Վրաստանում ինտերնետ ծառայությունների շուկայի մրցակցային միջավայրը, ինչպես նաև ազդել ինտերնետ ծառայությունների գնի վրա։ Կարևոր է նաև, որ այս անօրինական գործարքը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ Վրաստանում տարածաշրջանային տեխնոլոգիական հանգույց ստեղծելու համատեքստում»,- ասված էր հանձնաժողովի տարածած հաղորդագրությունում։ «Caucasus Online»-ի նախկին սեփականատեր Մամիա Սանադիրաձեն իր հարցազրույցներից մեկում նշել էր, որ եթե NEQSOL-ը վերահսկողություն ունենա Եվրոպայից Ասիա ինտերնետ փոխադրող մալուխի՝ Վրաստանին պատկանող հատվածի վրա, ամենայն հավանականությամբ կփորձի սևծովյան մալուխը միացնել անմիջապես Բաքվին, ինչից հետո Վրաստանին ինտերնետ կմատակարարվի Բաքվից։ Հայաստանի Հանրապետության բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Հակոբ Արշակյանը 2020-ի օգոստոսի 26-ի ասուլիսի ընթացքում, պատասխանելով լրագրողներից մեկի՝ «Caucasus Online»-ի բաժնետոսմերի օտարման վերաբերյալ հարցին, նշել էր․ «Որոշակի շեշտադրումներ կան Հայաստանի ինֆորմացիոն անվտանգության հետ կապված, որոշակի մտահոգություններ կան ինտերնետի հասանելիության հետ կապված։ Ես չէի ցանկանա, որ մենք չափազանցություններ կիրառենք այս մասով։ Մեր վրացի գործընկերները պրոցեսի մեջ են, ես չէի ցանկանա նույնիսկ դա մեկնաբանել, որովհետև դա իրենց երկրում կոմերցիոն գործարքի և կարգավորվող գործարքի ընթացք է, որին մենք ուշադիր հետևում ենք»։  NEQSOL-ը «Caucasus Online»-ում հատուկ մենեջերի նշանակումից հետո հայտարարեց, որ բաժնետոմսերի ձեռքբերման գործընթացը համապատասխանում է Վրաստանի օրենսդրությանը և դիմեց Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոն (International Centre for Settlement of Investment Disputes)՝ հարցը լուծելու համար։ Իսկ արդեն երեկ հայտնի դարձավ, որ Խվիչա Մակացարիան համաձայնել է իր մնացած 51% բաժնետումսերն էլ վաճառել NEQSOL ընկերությանը։ Այսպիսով, տարծաշրջանի՝ ինտերնետ ծառայություններ մատուցող խոշորագույն ընկերություններից մեկը, որի միջոցով ինտերնետ է հասցվում նաև Հայաստան, այս պահին 100%-ով պատկանում է ադրբեջանցի գործարար Նասիբ Հասանովին։ Լուսանկարը՝ jamestown.org-ի Աննա Սահակյան
20:45 - 25 մարտի, 2021
Արարատ Միրզոյանը սխալվում է․ պատգամավորները պարգեւավճար են ստացել նաեւ 2020 թվականի սեպտեմբերին

Արարատ Միրզոյանը սխալվում է․ պատգամավորները պարգեւավճար են ստացել նաեւ 2020 թվականի սեպտեմբերին

Երեկ՝ մարտի 23-ին, Աժ 7-րդ գումարման 6-րդ նստաշրջանի հերթական նիստի ժամանակ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սիսակ Գաբրիելյանն խոսեց «Բարգավաճ Հայաստան» եւ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունների ստացած պարգեւավճարների մասին։ Նա, մասնավորապես, նշեց․ «45 մլն դրամ պարգեւավճար է ստացել պարոն Ծառուկյանը եւ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունը։ Մի անգամ տեսե՞լ եք, որ այդ մարդիկ դրա համար խոսեն։ Ընդհակառակը՝ դեմ են խոսել։ Մի 20 մլն էլ պարոն Մարուքյանն է ստացել եւ իր խմբակցությունը, բայց որեւէ մեկս չենք ասել, որ դա լրացուցիչ գործիքակազմ է»։ Գաբրիելյանին հակադարձեց «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արման Աբովյանը՝ ասելով․ «Չգիտես՝ ինչու, պարոն Գաբրիելյանը չհնչեցրեց, որ մեկ տարի շարունակ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության բոլոր պատգամավորներն իրենց պարգեւավճարները անցյալ տարի գարնանը փոխանցում էին պանդեմիայի ֆոնդին, դե պարզ է, որ պատերազմը սկսեց՝ պատերազմի ֆոնդին»։ Աբովյանի այս ելույթից հետո դահլիճում վերջինիս ու Սիսակ Գաբրիելյանի միջեւ բանավեճ սկսվեց, որն էլ ընդհատեց ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը՝ իր հերթին խոսելով ծավալված թեմայի մասին։ Միրզոյանն ասաց, թե Ազգային ժողովի պատգամավորները վերջին անգամ պարգեւավճար ստացել են 2020 թվականի փետրվար ամսի համար, եւ որ դրանից հետո Ազգային ժողովի որեւէ պատգամավոր պարգեւավճար չի ստացել։  Նախ նշենք, որ պատգամավորները պարգեւավճար ստանում են Ազգային ժողովի նախագահի կարգադրության համաձայն, որն էլ բաց տվյալ է, եւ յուրաքանչյուր ոք կարող է ստուգել ԱԺ նախագահի կարգադրությունները՝ մուտք գործելով Ազգային ժողովի կայքի «ԱԺ նախագահի որոշումներ, կարգադրություններ» բաժին։ Այսպիսով՝ կայքից տեղեկացանք, որ նախագահի կարգադրությամբ 2020 թվականի ընթացքում Ազգային ժողովի պատգամավորները պարգեւատրվել են 4 անգամ՝ փետրվարի 4-ի, մարտի 3-ի, մարտի 25-ի եւ սեպտեմբերի 18-ի կագրադրությունների համաձայն։ Փետրվարի 4-ին Ազգային ժողովի պատգամավորները պարգեւատրվել են պաշտոնային դրույքաչափի 30 %-ի չափով, որն, ըստ ամենայնի, տրամադրվել է հունվար ամսվա համար։  Հաջորդ կարգադրությունը, ինչի մասին խոսեց Արարատ Միրզոյանը, եղել է մարտի 3-ին, որի համաձայն՝ պատգամավորները դարձյալ պարգեւատրվել են իրենց պաշտոնային դրույքաչափի 30 %-ի չափով։ Այս դեպքում կարող ենք ենթադրել, որ սա տրամադրվել է փետրվար ամսվա համար՝ ինչպես նշեց Միրզոյանը, սակայն սա վերջինը չէր։  Նույն ամսվա ընթացքում՝ մարտի 25-ին, Միրզոյանի կարգադրությամբ ԱԺ պատգամավորները պարգեւատրվել են միանվագ դրամական աջակցությամբ՝ իրենց պաշտոնային դրույքաչափի 30%-ի չափով։ Սակայն հարկ է նշել, որ հենց այս նույն կարգադրության համաձայն՝ նշված պարգեւատրումներից պատգամավորների համաձայնությամբ փոխանցվել է կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար բացված գանձապետական ֆոնդին։ Եւ բացի նախորդ երեք պարգեւատրումների կարգադրություններից՝ կա եւս մեկը, որի մասին ԱԺ նախագահը մոռացել է։ Սեպտեմբերի 18-ին Ազգային ժողովի նախագահի կարգադրությամբ Ազգային ժողովի պատգամավորները դարձյալ պարգեւատրվել են, բայց եթե նախորդ երեք պարգեւատրումները եղել են պաշտոնային դրույքաչափի 30%-ի չափով, ապա այս անգամ պաշտոնային դրույքաչափի 75%-ի չափով։ Այսպիսով՝ Արարատ Միրզոյանի հնչեցրած միտքը, թե պատգամավորները վերջին անգամ պարգեւավճար են ստացել 2020 թվականի փետրվարի համար, իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ հենց իր կարգադրությամբ նրանք պարգեւավճար են ստացել նաեւ 2020 թվականի սեպտեմբերին։ Նարեկ Մարտիրոսյան
12:17 - 24 մարտի, 2021
Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին ավերվել է անցյալ տարվա նոյեմբերին

Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին ավերվել է անցյալ տարվա նոյեմբերին

Երեկ համացանցում հայտնվեցին եւ ակտիվ քննարկման առարկա դարձան լուսանկարներ, ըստ որոնց՝ ադրբեջանցիները ոչնչացրել են Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին։  Լուսանկարը տարածեցին նաեւ մի շարք լրատվական կայքեր։ Սրան զուգահեռ՝ մեկնաբանություններում հանդիպում է նաեւ մի լուսանկար, որը նույնպես նոր է արված, եւ որտեղ, սակայն, Կանաչ ժամը կանգուն է։ Infocom-ը որոշեց ուսումնասիրել տարածվող լուսանկարները եւ պարզեց, որ իրականում Կանաչ ժամ եկեղեցին վնասելու մասին լուրերն ու լուսանկարը ճիշտ են, սակայն դեպքն այդքան էլ նոր չեն։  Նախ անդրադառնանք երկու լուսանկարների տարբերությանը, որոնցից մեկում Կանաչ ժամը կանգուն է, իսկ մյուսում՝ ոչ, ընդ որում՝ արբանյակային երկու լուսանկարներն էլ նոր են արվել։ Արբանյակային պատկերները տեսնելու համար գոյություն ունեն մի քանի գործիքներ, որոնցից հիմնականը եւ մեծամասնությանը ծանոթ գործիքները Google Earth-ը եւ Google Maps-ն են։ Ընդ որում՝ երկու գործիքները, բացի զուտ վեբ պորտալում հասանելի լինելուց, ունեն նաեւ հավելվածներ, որոնք հնարավոր է ներբեռնել համակարգչի կամ սմարթֆոնների մեջ։ Հենց այստեղից է գալիս երկու նկարների տարբերությունը։ Նկարը, որտեղ Կանաչ ժամ եկեղեցին, կամ դրա մի մասը փլուզված է, սքրինշոթ է արված համակարգչում ներբեռնված Google Earth հավելվածի արբանյակային քարտեզից, որը թարմացված է 2021 թվականի փետրվարի 15-ի տվյալներով, իսկ մյուս նկարը, որտեղ Կանաչ ժամը կանգուն է, վերցված է վեբ պորտալում գործող Google Maps արբանյակային քարտեզից, որի տվյալներն ավելի հին են։ Տվյալների տարբեր ժամանակներն արտացոլելու փաստն ապացուցվում է նաեւ նրանով, որ մի դեպքում հարակից տարածքները կանաչապատ են, իսկ մյուս դեպքում՝ ոչ (տե՛ս նկարում)։ Արբանյակային լուսանկարներից ձախն արված է համակարգիչ ներբեռնած Google Earth հավելվածով, աջը՝ վեբ պորտալում գործող Google Earth արբանյակային ծրագրով։ Սրանից ակնհայտ է դառնում տարբերությունը։ Այսպիսով՝ կարող ենք պնդել, որ հավելվածի լուսանկարներն ավելի թարմ են՝ ի տարբերություն վեբ տարբերակի։ Ե՞րբ է ավերվել Կանաչ ժամ եկեղեցին Ինչպես արդեն նշեցինք՝ մեր ուսումնասիրությունը նույնպես հաստատեց, որ Կանաչ ժամ եկեղեցու մի մասն ավերվել է, սակայն դա եղել է դեռեւս անցյալ տարվա նոյեմբերին։ Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում Կանաչ ժամ եկեղեցու գմբեթը եւ զանգակատունը վնասված լինելու վերաբերյալ լուսանկար հրապարակվել է դեռեւս 2020 թվականի նոյեմբերի 18-ին, երբ Շուշին այլեւս հայկական վերահսկողության տակ չէր։ Սա այդ ժամանակ նույնպես ակտիվ տարածում ունեցավ լրատվական կայքերում [1,2]։ Այդ ժամանակ սոցցանցերի ադրբեջանական հարթակում շրջանառվում էր նաեւ մի տեսանյութ, որը նույնպես Կանաչ ժամ եկեղեցու տարածքից էր։ Նշյալ տեսանյութը ուսումնասիրել եւ տեղորոշել էր Fip.am-ը եւ փաստերով ներկայացրել, որ տեսանյութը նկարված է հենց Կանաչ ժամ եկեղեցու մոտ, ինչպես նաեւ նույնականացրել էր փլուզված եկեղեցին։  Հարցին անդրադարձել էր նաեւ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը։ Նոյեմբերի 19-ին ֆեյսբուքյան իրենց էջում դատապարտել էին եկեղեցու հանդեպ ադրբեջանցիների իրականացրած վանդալիզմը։ Այսպիսով՝ տարածվող արբանյակային լուսանկարները համապատասխանում են իրականությանը, ադրբեջանցիներն իրոք վանդալիստական գործողություններ են իրականացրել եւ ավերել Կանաչ ժամ եկեղեցու մի մասը, սակայն սա, ըստ ամենայնի, եղել է 2020 թվականի նոյեմբերի 18-ին, երբ Շուշին արդեն ադրբեջանական հսկողության տակ էր։ Նարեկ Մարտիրոսյան
13:48 - 18 մարտի, 2021
Տարածվող տեսանյութում ներկայացված առանձնատներից մի քանիսը հաստատապես Արցախում են

Տարածվող տեսանյութում ներկայացված առանձնատներից մի քանիսը հաստատապես Արցախում են

Երեկ amnew.site հասցեով անհայտ ծագման կայքը մի հրապարակում էր արել, որում տեղադրված էր Ստեփանակերտում կառուցված շքեղ առանձնատների տեսանյութ։ Այս հրապարակումը ֆեյսբուքյան իր էջում տեղադրել էր Հանրային խորհրդի նախագահ Ստյոպա Սաֆարյանը՝ կից գրելով․ «Արցախում էլ այն նույն մղձավանջն են արել, ինչ Հայաստանում։ Աշխատավարձով սա ո՞նց եք «կառուցել»։ Ասեք, մենք էլ ունենանք, կառուցենք։ Անչափ կուզենայի իմանալ, թե ում դղյակներն են տեսանյութում։ Իսկ բանակն ինչո՞ւ այսպես շլացնող չէր»։ Այս գրառմանն արձագանքել է տելեգրամյան Mediaport ալիքը՝ Սաֆարյանի տարածածը որակելով կեղծ տեղեկություն։ Ալիքը, մասնավորապես, գրել էր․ «Իշխանությունը շարունակում է կեղծ լուրերով խաբել ժողովրդին։ Հանրային խորհրդի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Ստյոպա Սաֆարյանը իր էջում արցախցիներին վարկաբեկող կեղծիք է տարածել՝ պնդելով, թե իր հրապարակած տունը իբր պատկանում է «արցախցի թալաչիներին»»: Տելեգրամյան ալիքը պարզել էր, որ հրապարակման գլխավոր նկարի տունը Լոս Անջելեսում է։ Նկատենք, որ հրապարակման գլխավոր նկարը տեսանյութից չէր, եւ այն իսկապես ո՛չ Հայաստանում է, ո՛չ Արցախում, բացի այդ՝ առկա է մի շարք կայքերում։ Mediaport ալիքը, սակայն, անտեսել էր մի կարեւոր փաստ․ Սաֆարյանը գրառմանը կից, ինչպես վերեւում նշեցինք, հարցրել էր, թե ում դղյակներն են տեսանյութում։  Սաֆարյանն այսօր նույն թեմայի վերաբերյալ դարձյալ գրառում արեց՝ նշելով, որ իրեն նույնպես պարզ էր, որ գլխավոր նկարի առանձնատունը վերցված էր համացանցից, սակայն տեսանյութն արված է Արցախում։ Infocom-ն ուսումնասիրեց տեսանյութը՝ պարզելու, թե որտեղ է նկարահանվել այն իրականում եւ դրանում ներկայացված առանձնատներն իսկապե՞ս Արցախում են։  Քննարկվող տեսանյութը Յութուբ հարթակ է ներբերռնել Armenian Stream ալիքը, որն էլ սոցիալական ցանցում տարածել է Arthur Osipyan օգտատերը։ Տեսանյութում ներկայացված 7 առանձնատները, ինչպես պնդում է դրա հեղինակը, կառուցված են Ստեփանակերտում։ Մեր ուսումնասիրությունից պարզ դարձավ, որ տեսանյութի 24-րդ վայրկյանում երեւացող շինությունը Ստեփանակերտի «Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճարի» հարեւանությամբ է՝ Նելսոն Ստեփանյան 9 հասցեում։ Շինության մոտ կառուցված բարձրահարկ շենքը նույնպես երեւում է տեսանյութում, դրա մոտ երեւում է նաեւ կարմիր տանիքով շենքի կտուրից մի հատված, որի միջոցով էլ հնարավոր եղավ տեղորոշել շինության հասցեն։ Տեսանյութի 1-ին րոպեում երեւացող առանձնատունը Հայկավանում է՝ կոորդինատային այս հասցեում։ Այն «Կոբրա» բլրի ստորոտին է, որի վրա կառուցված է հուշահամալիր։  Եթե համեմատենք տեսանյութի առանձնատունը վերոբերյալ նկարի հետ, ապա կտեսնենք, որ դա հենց նույն առանձնատունն է՝ լողավազանով եւ հարակից շինություններով։  Տեսանյութի 00։30-րդ վայրկյանում երեւացող առանձնատունը նույնպես Արցախում է․ նկարը հնարավոր եղավ տեղորոշել վերին աջ անկյունում երեւացող այն հուշահամալիրի միջոցով, որի մասին արդեն նշեցինք վերեւում։  Տեսանյութի 01։24-րդ րոպեում երեւացող առանձնատունն էլ Ստեփանակերտի «Մենք ենք մեր սարերը» (հայտնի Տատիկ-պապիկ) արձանի հարեւանությամբ է՝ կոորդինատային այս հասցեում։ Համոզվելու համար կարող ենք համեմատել առանձնատան տարածքի լողավազանը եւ հարեւան շինությունները։ Այսպիսով՝ ուսումնասիրությունից պարզ դարձավ, որ չնայած այն հրապարակման գլխավոր նկարի առանձնատունը կապ չուներ Արցախի կամ Հայաստանի հետ, այնուամենայնիվ տեսանյութը նկարահանված է Արցախում եւ նշված շինությունները հենց այնտեղ են։ Նարեկ Մարտիրոսյան
21:51 - 11 մարտի, 2021
Սիրիացիներն «Իսկանդերի» չպայթած հրթիռ չեն նկարել․ տարածվող տեսանյութում «Տոչկա-Ու» համալիրի հրթիռ է

Սիրիացիներն «Իսկանդերի» չպայթած հրթիռ չեն նկարել․ տարածվող տեսանյութում «Տոչկա-Ու» համալիրի հրթիռ է

Սոցիալական ցանցերում եւ որոշ սունկ լրատվականներում տարածվում է մի հրթիռային համալիրի հրթիռի տեսանյութ՝ մեկնաբանությամբ, թե Փաշինյանը ճիշտ էր՝ գտնվել է «Իսկանդերի» չպայթած հրթիռը՝ ինչպես ասում են սիրիայի արաբներն ու քրդերը։ Տեսանյութի սկզբնաղբյուրը սլովակյան Armádny magazín կայքն է, որտեղ տեղադրված տեսանյութում եւ հոդվածում ոչ թե ռուսական «Իսկանդեր» համալիրի հրթիռ է ներկայացված, այլ դարձյալ ռուսական Точка-У տակտիկական հրթիռային համալիրի հրթիռը։ Նախ նշենք, որ սկզբնաղբյուր կայքի՝ օրերս հրապարկված հոդվածի վերնագրում գրված է «Sýrii došla trpezlivosť – balistickými raketami Točka-U zbombardovala protureckých militantov», որը թարգմանաբար նշանակում է «Սիրիան համբերություն չունեցավ. նա «Տոչկա-Ու» բալիստիկ հրթիռներով ռմբակոծեց հակաթուրքական զինյալներին»։ Այսինքն՝ սլովակյան մասնագիտացված կայքի վերնագրում արդեն իսկ գրված է, որ Սիրիան է հրթիռակոծել, եւ հրթիռակոծել է ոչ թե «Իսկանդերով», այլ «Տոչկա-Ու»-ով։ Նյութում «Իսկանդերի» մասին որեւէ խոսք չկա։ Սակայն եթե կարծենք, թե տեսանյութն առանց մեկնաբանության է հայտնվել հայաստանյան մեդիատիրույթում, ապա դրանում երեւացող հրթիռի վրա նշված է կոդ, որով հնարավոր է պարզել՝ այն որ համալիրինն է։ Այս պարագայում տեսանյութում երեւացող հրթիռի վրա դաջված է 9M79M: Google որոնողական համակարգով հնարավոր է պարզել, որ այս կոդն ունեցող մասերը «Տոչկա-Ու» տակտիկական հրթիռային համալիրինն են, մասնավորապես, դրանց հիմնական տարրը՝ 9M79M (9M79-1) պինդ շարժիչով բալիստիկ հրթիռը։ «Տոչկա-Ու»-ի բնութագրին ու մարտական օգտագործման մանրամասներին կարող են ծանոթանալ MilitaryArms.ru կայքում։ Բացի այս՝ հոդվածում նշված է, որ տեղացիների փոխանցմամբ՝ խոշոր պայթյունները եղել են սիրիական Ալ-Բաբ եւ Ջարաբլուս բնակավայրերի մոտակայքում, այսինքն՝ Հայաստանից ու Ադրբեջանից կիլոմետրերով հեռու։   Այսպիսով, հայաստանյան մեդիատիրույթում տարածվող լուրը, թե սիրիացիները տեսանյութ են տարածել, որտեղ Հայաստանի կիրառած Իսկանդերի հրթիռն է, իրականությանը չի համապատասխանում․ տեսանյութում «Տոչկա-Ու» համալիրի հրթիռ է, իսկ նյութը Հայաստանի հետ կապ չունի։
13:24 - 08 մարտի, 2021
ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման առաջին օրն ավելի շատ ուղեւոր է մեկնել, քան ժամանել․ Փաշինյանի հայտարարությունն իրականությանը չի համապատասխանում

ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման առաջին օրն ավելի շատ ուղեւոր է մեկնել, քան ժամանել․ Փաշինյանի հայտարարությունն իրականությանը չի համապատասխանում

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մոտ երկու շաբաթ առաջ՝ փետրվարի 3-ին, շրջում էր Արտաշատ քաղաքում, զրուցում բնակիչների հետ։ Քաղաքացիներից մեկի հետ հանդիպման ժամանակ, խոսելով կանոնավոր չվերթների բացման դեպքում դրական տեղաշարժի մասին, նա ասաց, թե ՌԴ-ի հետ սահմանը բացվելու առաջին օրն ավելի շատ մարդ եկել է, քան գնացել․ «Ի միջի այլոց, որ ՌԴ-ն բացվում է, օրինակ, առաջին օրը ավելի շատ մարդ եկել է, քան գնացել: Հիմա շատ մարդ կա, որ Ռուսաստանում աշխատում են եւ նրանք մեկ տարի է՝ չեն եկել: Հիմա մտածում ենք, որ կանոնավոր չվերթները սկսեն բացվել, կսկսեն գալ ու փող կծախսեն»,- ասել է Փաշինյանը: Վարչապետի այս խոսքն արտատպվել է մի շարք լրատվականներում [1,2,3,4,], սակայն այն չի համապատասխանում իրականությանը։ ՌԴ-ի հետ երկկողմ օդային հաղորդակցությունը, փաստորեն, սկսվել է փետրվարի 1-ին։  Infocom-ը «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ՓԲԸ-ից գրավոր հարցմամբ տեղեկացավ, որ փետրվարի 1-ին՝ ՌԴ-ի հետ օդային սահմանի բացման առաջին օրը, ՀՀ-ից դեպի ՌԴ իրականացվել է 8 չվերթ, իսկ ՌԴ-ից դեպի ՀՀ՝ 9 չվերթ։ Սակայն նույն օրը Հայաստանից Ռուսաստան մեկնել է 1135, իսկ Ռուսաստանից Հայաստան ժամանել է 906 ուղեւոր (ներառյալ ՀՀ քաղաքացիները)։ Այսինքն՝ ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման առաջին օրը Հայաստանից մեկնածների թիվը 229-ով ավելի է, քան ժամանածներինը։ Փետրվարի 2-ին ՀՀ-ից դեպի ՌԴ եւ հակառակ ուղղությամբ իրականացվել է 4-ական չվերթ։ Նույն օրը Հայաստանից Ռուսաստան մեկնել է 667, իսկ Ռուսաստանից Հայաստան ժամանել է 466 ուղեւոր (ներառյալ ՀՀ քաղաքացիները)։ Այսինքն՝ ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման երկրորդ օրը Հայաստանից մեկնածների թիվը 201-ով ավելի է, քան ժամանածներինը։ Փետրվարի 3-ին ՀՀ-ից դեպի ՌԴ եւ հակառակ ուղղությամբ իրականացվել է 3-ական չվերթ։ Նույն օրըՀայաստանից Ռուսաստան մեկնել է 541, իսկ Ռուսաստանից Հայաստան ժամանել է 357 ուղեւոր (ներառյալ ՀՀ քաղաքացիները)։ Այսինքն՝ ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման երրորդ օրը Հայաստանից մեկնածների թիվը 184-ով ավելի է, քան ժամանածներինը։ Ընդհանուր առմամբ՝ փետրվարի առաջին երեք օրերի ընթացքում Հայաստանից ՌԴ մեկնածների թիվը 614-ով ավելի է, քան ժամանածներինը։ Ուստի Փաշինյանի հայտարարությունը, թե ՌԴ-ի հետ սահմանի բացման առաջին օրը ավելի շատ մարդ է եկել, քան գնացել, իրականությանը չի համապատասխանում ոչ միայն փետրվարի 1-ի տվյալների մասով, այլ նաեւ երեք օրերի։  Ինչ վերաբերում է Վրաստանի տարածքով ՀՀ-ից ՌԴ եւ ՌԴ-ից ՀՀ մեկնելու ու ժամանալու հավանականությանը՝ նշենք, որ փետրվարի 1-ին ՀՀ-ից Վրաստան մեկ չվերթ է իրականացվել՝ առանց ուղեւորների։ Նույն օրը Վրաստանից Հայաստան չվերթ չի իրականացվել։ Ի հավելումն նշենք, որ փետրվարի 4-ին ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը կառավարության նիստի ժամանակ ընդհանուր տվյալներով հայտարարեց, որ նախորդ երեք օրվա ընթացքում օդային ուղիներով Հայաստանից մեկնել է 3900 մարդ, Հայաստան է եկել 3400 մարդ։ Նա նշեց, որ հայկական անձնագրով մեկնածների թիվը 1423 է, հայկական անձնագրով ժամանածների թիվը՝ 1263։ Եւ քանի որ փոխվարչապետն այս տվյալները հայտնեց դեպի ՌԴ չվերթների վերաբերյալ քննարկման ընթացքում, որոշ քաղաքացիների մոտ տպավորություն ստեղծվեց, թե տվյալները վերաբերում են կոնկրետ ՌԴ մեկնած եւ ՌԴ-ից վերադարձած ուղեւորներին։ Սակայն Infocom-ը փոխվարչապետի գրասենյակից տեղեկացավ, որ Գրիգորյանի հայտնած թվերը վերաբերում են փետրվարի առաջին երեք օրերին ՀՀ-ից տարբեր ուղղություններ մեկնած եւ վերադարձած ուղեւորներին, եւ ոչ թե միայն Ռուսաստան։ Հայարփի Բաղդասարյան
17:01 - 21 փետրվարի, 2021
Թուրքիայում երկրաշարժի հետեւանքով ավերածությունների մասին լուրը կեղծ է

Թուրքիայում երկրաշարժի հետեւանքով ավերածությունների մասին լուրը կեղծ է

Փետրվարի 13-ին ժամը 15։30-ին մայրաքաղաք Երեւանից 8 կմ դեպի հարավ-արեւելք երկրաշարժ եղավ, որը, ըստ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության տվյալների, եղել է 6-7 բալ։  Երկրաշարժը Երեւանում զգացվել է 5-6 բալ ուժգնությամբ եւ առաջացրել է ոչ մեծ փլուզումներ, 3 քաղաքացի էլ քերծվածքներով դիմել է «Էրեբունի» ԲԿ։ Երկրաշարժից հետո գրանցվել է շուրջ 46 հետցնցում։ Սրանից ժամեր անց մամուլում հայտնվեցին հրապարակումներ [1,2,3,4], համաձայն որոնց՝ երկրաշարժից ավերվել է Արարատ լեռան լանջի թուրքական ռազմաբազան, եւ կան զոհեր։ Հրապարակումները տարածվեցին նաեւ համացանցի հայկական տիրույթում եւ դարձան քննարկման առարկա։ Երկրաշարժից ավերածություն Թուրքիայում․ հի՞ն, թե՞ նոր Թուրքիայում տեղի ունեցած աղետի վերաբերյալ հրապարակումները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Բացի նրանից, որ հրապարակման մեջ առկա նկարը հին է, այն նաեւ կապ չունի թուրքական որեւէ բազայի հետ։ «Գուգլ» նկարների որոնման համակարգի միջոցով հեշտությամբ հնարավոր է պարզել, որ նույն նկարով հրապարակումներ կան դեռեւս անցած տարվա հոկտեմբերից։  Էգեյան ծովում տեղի ունեցած երկրաշարժից Թուրքիայում այդ ժամանակ փլուզվեց առնվազն 10 շենք, զոհերի թիվը շուրջ 20 էր, վիրավորների թիվն անցավ 800-ը, որի մասին հրապարակումներ եղել են նաեւ հայկական լրատվամիջոցներով։ Երեկ հայկական տիրույթում Թուրքիայում տեղի ունեցած ավերածությունների վերաբերյալ հրապարակումներում կար նաեւ մեկ այլ լուսանկար, որը նույնպես նոր չէ։ Այս լուսանկարը համացանցում բազմիցս տարածվել է եւ ստացել տարբեր մեկնաբանություններ, թե երկրաշարժից ավերածություն է եղել այս կամ այն երկրում։ Այս նկարով հրապարակում է ունեցել նաեւ ռուսական «rbc» պարբերականը, սակայն այստեղ նույնպես նկարը չի արտացոլում եղելությունը։ Փաստն այն է, որ այս նկարը որեւէ կապ չունի Թուրքիայի եւ, առավել եւս, երեկ տեղի ունեցած երկրաշարժի հետ։ Այսպիսով՝ երեկ տեղի ունեցած երկրաշարժի՝ Թուրքիայում ավերածությունների պատճառ դառնալը իրականությանը չի համապատասխանում, իսկ տարածվող նկարները հին են։  Դրանցից մեկը, մասնավորապես, Թուրքիայում անցած տարվա հոկտեմբերի 30-ին տեղի ունեցած երկրաշարժից փլուզված շենքի նկարն էր, իսկ մյուսն առհասարակ կապ չուներ Թուրքիայի հետ եւ նույնիսկ պարզ չէ՝ նկարն իրական է, թե ոչ։ Նարեկ Մարտիրոսյան  
22:49 - 14 փետրվարի, 2021
Արցախ մուտք գործելու համար օտարերկրացիներին անհրաժեշտ չէ Ադրբեջանի թույլտվությունը

Արցախ մուտք գործելու համար օտարերկրացիներին անհրաժեշտ չէ Ադրբեջանի թույլտվությունը

Վատիկանում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանն օրեր առաջ տելեգրամյան իր ալիքում գրառում էր արել, ըստ որի՝ մի քանի օր առաջ Ֆրանսիայից մի խումբ լրագրողներ ժամանել են Հայաստան՝ Արցախ մեկնելու նպատակով, սակայն նրանց չի հաջողվել մուտք գործել Արցախ։ Գրառման համաձայն՝ ռուս խաղաղապահների հաղորդմամբ՝ մուտքի համար անհրաժեշտ է թույլտվություն վերցնել ոչ թե Հայաստանից, այլ Ադրբեջանից, քանի որ դա իրենց տարածքն է։ Ըստ հրապարակման՝ Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան Ջոնաթան Լաքոթը ոչ պաշտոնապես կապ է հաստատել Նիկոլ Փաշինյանի հետ, վերջինս էլ դեսպանին ասել է, թե միջազգային մեդիան Արցախ մուտք գործելու համար պետք է ստանա ադրբեջանական հավատարմագիր։ Հրապարակման հաջորդ օրը նախկին դեսպանը եւս մեկ գրառում է արել՝ որպես նախորդի լրացում, ու նշել, որ ռուս խաղաղապահների հրամանատար Ռուստամ Մուրադովը նամակ է գրել ՀՀ պաշտպանության նախարար Վաղարաշակ Հարությունյանին, համաձայն որի՝ Հայաստանից Լաչինով դեպի Արցախ կարող են տեղափոխվել միայն Հայաստանի եւ Ռուսաստանի քաղաքացիները, իսկ մնացած բոլորին Արցախ այցելելու համար անհրաժեշտ կլինի ստանալ Ադրբեջանի թույլտվությունը: Միքայել Մինասյանի գրառումներն արտատպեցին Panorama.am-ը, Yerevan.today-ը, Yerkir.am-ը, Lragir.am-ը, Mamul.am-ը եւ մի շարք այլ կայքեր։ Վերոնշյալ հարցերի պարզաբանման համար Infocom-ը կապ հաստատեց Հայաստանում Արցախի մշտական ներկայացուցչյության հյուպատոսական բաժին, որի ղեկավար Լուսինե Ստեփանյանն ասաց, որ պնդումները, թե Արցախ մուտք գործելու համար օտարերկրացիներին անհրաժեշտ է Ադրբեջանի թույլտվությունը, իրականությանը չեն համապատասխանում։  Ովքեր եւ ինչ կարգով կարող են մուտք գործել Արցախ Օտարերկրյա քաղաքացիների համար գործել եւ գործում է մուտքի վիզայի ռեժիմ, որը սահմանվել է «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում օտարերկրյա քաղաքացիների իրավական կարգավիճակի մասին» ԼՂՀ 2001 թվականի օգոստոսի 24-ի օրենքով։ Համաձայն այս օրենքի՝ օտարերկրյա քաղաքացինները կարող են Արցախ մուտք գործել Արցախի ԱԳՆ համապատասխան մարմինների տված մուտքի արտոնագրերի հիման վրա կամ Արցախի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կար­գով: Մեր զրույցում սա հաստատեց նաեւ հյուպատոսական բաժնի ղեկավարը։ Նրա խոսքով՝ վիզային ռեժիմով Արցախ մուտք գործելը նոր չէ, պարզապես կարգի որոշակի փոփոխություն կա, եւ այժմ վիզա ստանալու համար հերթագրված օտարերկրացիների ցանկը ցուցակով տրամադրվում է նաեւ ռուս խաղաղապահներին՝ Լաչինի միջանցքում վերահսկողություն իրականացնելու համար։ Մեր ճշտող հարցին, թե ռուս խաղաղապահներն արդյոք լիազորություն ունե՞ն որեւէ մեկին արգելել մուտք գործել Արցախ, Ստեփանյանը բացասական պատասխան տվեց՝ նշելով, որ այս պահին ռուս խաղաղապահներն իրականացնում են միայն վերահսկողական գործառույթ, այսինքն՝ ստուգում են՝ արդյոք Արցախ մուտք գործող օտարերկրացիներն ունե՞ն մուտքի հաստատված վիզա, թե՞ ոչ։ Համաձայն կարգի՝ Արցախ մուտք գործելու համար օտարերկրացիները թույլտվությունը պետք է ստանան Հայաստանում Արցախի մշտական ներկայացուցչությունից։ Այստեղ ցուցակագրում են Արցախ այցելել ցանկացողներին, որից հետո, ըստ ընթացակարգի, ցուցակն ուղարվում է Արցախի ԱԳՆ։ Այնտեղից թույլտվություն ստանալուց հետո, օտարերկրացիներին տրամադրվում է մուտքի արտոնագիր։ Ցուցակները փոխանցվում են նաեւ ռուս խաղաղապահներին՝ անցակետում խնդիրներից խուսափելու համար։ Արցախ մուտք գործելու համար Ռուսաստանի քաղաքացիները մուտքի վիզայի անհրաժեշտություն չունեն Վատիկանում ՀՀ նախկին դեսպանի երկրորդ գրառման մեջ նշվում էր, որ Հայաստանից Լաչինով դեպի Արցախ կարող են տեղափոխվել միայն Հայաստանի եւ Ռուսաստանի քաղաքացիները: Մինասյանի պնդմամբ՝ մնացած բոլորին Արցախ այցելելու համար անհրաժեշտ կլինի ստանալ Ադրբեջանի թույլտվությունը:  Արդեն նշեցինք, որ Ադրբեջանի թույլտվությունը ոչ մի պարագայում պետք չէ, ուստի դրա վերաբերյալ գրառման մեջ առկա պնդումները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի քաղաքացիներին, ապա նրանք առանց մուտքի վիզայի կարող են մուտք գործել Արցախ։ Սա պայմանավորված է ոչ թե Ռուսաստանի՝ համատեղ հայտարարությունը ստորագրած կողմ լինելու հանգամանքով, ինչպես նշվում էր գրառման մեջ, այլ ԱՊՀ երկրների կազմում լինելու փաստով։ Մեր զրույցում վերոնշյալը հաստատեց նաեւ հյուպատոսական բաժնի ղեկավար Լուսինե Ստեփանյանը։ Այս մասին գրված է նաեւ Արցախի ԱԳՆ կայքում․ «Վրաստանի եւ ԱՊՀ երկրների (բացառությամբ Թուրքմենստանի) քաղաքացիների համար գործում է ոչ վիզային ռեժիմ, սակայն նշված երկրների քաղաքացիները պետք է հաշվառում անցնեն ՀՀ-ում ԱՀ մշտական ներկայացուցչությունում եւ ստանան գրանցման քարտ»։ Այսպիսով՝ Մինասյանի՝ վերջին օրերին աղմուկ հանած երկու գրառումներում տեղ գտած հիմնական պնդումը, թե Արցախ մուտք գործելու համար անհրաժեշտ է Ադրբեջանի թույլտվությունը, իրականությանը չի համապատասխանում, իսկ Ռուսաստանի քաղաքացիների «արտոնյալ» մուտքի իրավունքը պայմանավորված է ԱՊՀ երկրների կազմում լինելու հանգամանքով։ Նարեկ Մարտիրոսյան
21:49 - 08 փետրվարի, 2021
Պաշտպանության նախարարությունը Infocom-ի 10 հարցումներից լիարժեք պատասխան է տրամադրել միայն մեկին

Պաշտպանության նախարարությունը Infocom-ի 10 հարցումներից լիարժեք պատասխան է տրամադրել միայն մեկին

«Տեղեկատվության ազատության մասին» ՀՀ օրենքը 6-րդ հոդվածով հստակ սահմանում է՝ յուրաքանչյուր անձ իրավունք ունի ծանոթանալ իր փնտրած տեղեկությանը եւ դա ստանալու նպատակով հարցմամբ դիմել տեղեկություն տնօրինողին եւ ստանալ այն։ Իսկ գրավոր պաշտոնական հարցման պատասխանը պետք է տրվի 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տեղեկության տրամադրման համար լրացուցիչ ուսումնասիրության դեպքում՝ 30։  Հայաստանը, որ տեղեկատվության ազատության մասին օրենսդրություն ունի տասնամյակից ավելի, մշտապես փորձել է բարելավել իր դիրքերը խոսքի ազատության միջազգային վարկանիշում։ Օրինակ՝ 2019 թվականի ապրիլի 18-ին «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության հրապարակած «Մամուլի ազատության համաշխարհային ցուցիչ 2019» զեկույցի համաձայն՝ մեր երկիրը 19 կետով բարելավել է իր դիրքը միջազգային վարկանիշում՝ 80-րդից հայտնվելով 61-րդ տեղում:  Խոսքի ազատության բաղադրիչներից մեկն էլ տեղեկատվության ազատությունն է եւ լրատվամիջոցների հետ պետական մարմինների թափանցիկ աշխատանքը։ Լրագրողները բազմիցս են փաստել, որ Հայաստանում մամուլի միջոցներն ամենադժվարն աշխատում են ուժային կառույցների հետ, այդ թվում՝ Պաշտպանության նախարարության։ Արցախի դեմ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմից ի վեր՝ Infocom-ը Պաշտպանության նախարարությանն ուղղել է 10 հարցում։ Նախարարին ուղղված հարցերից միայն մեկի պատասխանն է եղել լիարժեք եւ տրամադրվել օրենքով նախատեսված ժամկետում։ 2020 թվականի նոյեմբերի 15-ին @military_arm տելեգրամ ալիքը գրել էր պաշտպանության այդժամանակվա նախարար Դավիթ Տոնոյանի եւ Հայաստանին զենք մատակարարող Դավիթ Գալստյանի (Պատրոն Դավիթ)՝ երրորդ երկրին զենք-զինամթերքի վաճառքի գործում ներգրավված լինելու մասին՝ կից հրապարակելով փաստաթղթեր։ Սրա առնչությամբ պաշտպանության նախարարության այդժամանակվա մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը համացանցում տարածված փաստաթղթերն ու տեղեկությունները ֆեյսբուքյան գրառմամբ որակել էր լկտի սուտ եւ հավելել, որ լրագրողները կարող են պաշտոնական հարցում ուղարկել նախարարություն եւ համոզվել, որ ամբողջը հորինվածք է։  Փաստաթղթերի իսկությունը ստուգելու համար նոյեմբերի 20-ին պաշտոնական հարցմամբ դիմեցինք նախարարությանը։ Մեր հարցմանը պատասխանեցին դեկտեմբերի 2-ին, այսինքն՝ օրենքով սահմանված ժամկետի խախտմամբ՝ 3 օր ուշ։ Հարցման պատասխանում նախարարությունը նշեց, որ մերժում է տեղեկության տրամադրումը, քանի որ, իրենց մեկնաբանմամբ, փաստաթղթերն անուղղակի կապ ունեն պետական գաղտնիք պարունակող ռազմատեխնիկական նշանակության աշխատանքների մատակարարման հետ։ Շեշտենք՝ Շուշան Ստեփանյանը նշել էր, որ լրագրողները կարող են ուղարկել հարցումներ՝ համոզվելու համար, որ ամբողջը հորինվածք է։  Մեր վերոնշյալ հարցումից 40 օր անց՝ դեկտեմբերի 29-ին, առանց կրկնակի հարցում ուղարկելու, ՊՆ-ից մեզ տրամադրեցին նույն հարցերի վերաբերյալ պատասխան։ Համաձայն պատասխանի՝ շրջանառվող փաստաթղթերը համապատասխանում են իրականությանը, որոնց մի մասը Պաշտպանության նախարարության եւ Դավիթ Գալստյանին պատկանող «Mosston engeenering»-ի միջեւ կնքված պայմանագիր է, մյուս մասը՝ «Mosston engeenering»-ի եւ մեկ այլ մասնավոր ընկերության նամակագրություն։ Փաստորեն, նախարարության նախկին խոսնակի հայտարարությունը, թե փաստաթղթերը անհեթեթություն են եւ լկտի սուտ, իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ պաշտոնական հարցման պաշտոնական պատասխանում նշված է, որ փաստաթղթերը գոյություն ունեն եւ համապատասխանում են իրականությանը։ Մեկ այլ հարցում էլ ուղարկել էինք նոյեմբերի 20-ին։ Այս հարցմանը եւս արձագանքել են օրենքով սահմանված ժամկետից 3 օր ուշացմամբ եւ մերժել են պատասխան տրամադրել։ Տասը օր անց՝ նոյեմբերի 30-ին, Գորիս-Կապան ավտոճանապարհի վերաբերյալ հարցումով դիմել էինք նախարարությանը․ այս անգամ ստացել ենք լիարժեք պատասխան, սակայն պատասխանը դարձյալ սահմանված ժամկետից ուշ է ուղարկվել՝ 3 օր անց։  Դեկտեմբերի 3-ին 4 հարցից բաղկացած նոր հարցում ուղարկեցինք։ Դեկտեմբերի 10-ին նախարարությունից հայտնեցին, որ տեղեկությունը տրամադրելու համար հավելյալ ուսումնասիրության անհրաժեշտություն կա, եւ լրացուցիչ ժամանակ խնդրեցին։ Դեկտեմբերի 18-ին նախարարությունը տրամադրեց հարցման պատասխանը, սակայն թերի՝ բաց թողնելով մեկ հարցադրում, որը վերաբերում էր Դավիթ Գալստյանին։ Հարցման պատասխանի թերի լինելու մասին պատասխան նամակ հղեցինք նախարարությանը եւ դեկտեմբերի 25-ին նոր ստացանք ամբողջական պատասխանը։ Լրացված տեղեկությունը Դավիթ Գալստյանի՝ Պաշտպանության բանակի մարտական կառավարման կենտրոնում գտնվելու մասին էր։  Մեր հարցին՝ ի՞նչ գործ ունի Դավիթ Գալստյանը ՊԲ մարտական կառավարման կենտրոնում, պաշտպանական գերատեսչությունը միայն մեր երկրորդ նամակից հետո էր պատասխանել, որ այդ օրը քննարկման առարկա է հանդիսացել գնումների գործընթացների շրջանակներում Զինված ուժերի կարիքների համար անհրաժեշտ համապատասխան գույքի մատակարարման գործընթացը։ Այդ դրվագն առանձնացված էր «Գոյամարտ» հաղորդման հոկտեմբերի 10-ի թողարկումից, որի ժամանակ խոսվում է, որ մարտական գործողությունները համակարգվում են ՊԲ մարտական կառավարման կենտրոնից՝ ՊԲ այդժամանակվա հրամանատար Ջալալ Հարությունյանի գլխավորությամբ։ Թողարկման մեջ ասվում է, որ այդտեղ մշակվել են զորքերից ստացվող բոլոր օպերատիվ տեղեկությունները, կատարվել վերլուծություններ, ընդունվել իրավիճակային զարգացումներից բխող որոշումներ եւ, ըստ այդմ, հետագա անելիքների վերաբերյալ խնդիրներ առաջադրվել ենթակա ստորաբաժանումների հրամանատարներին։ Նշվածին զուգորդում է կադրաշարը, որտեղ էլ երեւում են քարտեզի շուրջ հավաքված բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, նրանց կողքին՝ Դավիթ Գալստյանը, որն էլ, ըստ նախարարության տրամադրած տեղեկության, մասնակցում էր ԶՈւ գույքի մատակարարման գործընթացի վերաբերյալ քննարկմանը։ Մեր հաջորդ հարցումը գերատեսչությանն ուղարկեցինք դեկտեմբերի 23-ին, որին պատասխանելու համար նախարարությունը խնդրեց լրացուցիչ ժամանակ։ ՊՆ-ին, մասնավորապես, խնդրել էինք տրամադրել տեղեկություն, թե նոյեմբերի 9-ին հայկական զորքերը տեղակայված եղե՞լ են Զանգելանի եւ Կուբաթլուի շրջաններում, եթե այո, ապա ո՞ր հատվածներում եւ, ի վերջո, երբ են ամբողջությամբ հետ քաշվել նշված հատվածներից։ 30-օրյա ժամկետի ընթացքում՝ հունվարի 25-ին, մերժեցին տեղեկության տրամադրումը՝ համարելով պետական եւ ծառայողական գաղտնիք։  Սակայն այս տեղեկությունը, որը նախարարությունը համարում է գաղտնի, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը եւ Կապանի համայնքապետ Գեւորգ Փարսյանը իրենց խոսքում ոչ ուղղակի, բայց հայտնել էին։ Այսպես՝ Փաշինյանը դեկտեմբերի 13-ին Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստի ժամանակ խոսել էր Զանգելանի եւ Կուբաթլուի շրջանների վերաբերյալ որոշում կայացնելու մասին՝ նշելով, որ այս շրջանների վերաբերյալ համատեղ հայտարարության մեջ որեւէ հիշատակում չկա, որովհետեւ հայտարարության ստորագրման պահին այդ տարածքները մեծ մասամբ գտնվել են ադրբեջանական ուժերի վերահսկողության ներքո, այսինքն՝ ընդամենը փոքր հատվածներն են մեզ մնացել։ Փաստացի՝ վարչապետն իր խոսքում պատասխանում է մեր՝ Պաշտպանության նախարարությանն ուղղված հարցին՝ եռակողմ հայտարարության ստորագրման պահին մեր զորքերը տեղակայված եղե՞լ են Զանգելանի եւ Կուբաթլուի շրջաններում։  Կապանի համայնքապետն էլ դեկտեմբերի 17-ին լրատվամիջոցներին ասել էր, որ մինչեւ հաջորդ օրը ժամը 17։00-ն Կապանի շահեկան դիրքերը հանձնվելու են թշնամուն։ Լրագրողի հարցին՝ դա նախատեսվո՞ւմ էր ստորագրված եռակողմ հայտարարությամբ, Փարսյանը պատասխանել էր, որ Կապանի հարակից շրջանը Զանգելանն է, Գորիսինը՝ Կուբաթլուն․ այդ համաձայնագրում Կուբաթլուի եւ Զանգելանի շրջանների վերաբերյալ որեւէ բան չկա։ Ստացվում է, որ Փարսյանի հիշատակած՝ Կապանի շահեկան դիրքերը Զանգելանի եւ Կուբաթլուի շրջաններում էին․ տրամաբանորեն՝ մեր զորքերը այնտեղից դուրս են եկել դեկտեմբերի 18-ին։ Հենց այս պատասխանն է ՊՆ-ն համարում գաղտնի։ Եւ քանի որ կառավարության ղեկավարն ու Կապանի քաղաքապետն արդեն անուղղակիորեն հայտնել են ենթադրյալ գաղտնիք պարունակող տեղեկություն, ուստի առնվազն անհասկանալի է նույն հարցերի վերաբերյալ տեղեկության տրամադրումը մերժելը։ Բացի դրանից՝ «Տեղեկատվության ազատության մասին» օրենքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն՝ գրավոր հարցմամբ պահանջվող տեղեկության տրամադրումը մերժելու դեպքում այդ մասին տեղեկություն խնդրողին պետք է գրավոր տեղեկացնել 5-օրյա ժամկետում՝ նշելով մերժման հիմքը, ինչպես նաեւ դրա բողոքարկման կարգը։ Իսկ օրենքի 9-րդ հոդվածի 7-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն՝ 30-օրյա ժամկետում պատասխանում են միայն այն դեպքում, երբ գրավոր հարցման մեջ նշված տեղեկությունը տրամադրելու համար անհրաժեշտ է կատարել լրացուցիչ աշխատանք։  Իսկ ՊՆ-ն լրացուցիչ ժամկետ է պահանջել ոչ թե տեղեկություն տրամադրելու, այլ տեղեկության տրամադրումը մերժելը հիմնավորելու համար, ինչն, ըստ էության, օրենքի խախտում է։ Նույնաբովանդակ վերաբերմունքի է արժանացել նաեւ մեր՝ հունվարի 7-ի հարցումը․ սկզբում նախարարությունից տեղեկացրել են, որ հարցման մեջ նշված տեղեկությունը տրամադրելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ ուսումնասիրություն, ապա հունվարի 20-ին մերժել են պատասխան տրամադրել։ Սա եւս ժամկետի անհիմն երկարաձգում է, քանի որ, Օրենքի համաձայն, հարցման պատասխանի տրամադրումը մերժելու մասին մեզ պետք է ծանուցվեր 5-օրյա ժամկետում։ Հարցումների պատասխանները համադրելով՝ պարզ է դառնում, որ սա լրագրողների հետ Պաշտպանության նախարարության աշխատելաոճն է, քանի որ հարցումներից 3-ի դեպքում նախ տեղեկացրել են տեղեկությունը տրամադրելու համար անհրաժեշտ լրացուցիչ աշխատանքի մասին, ապա որոշ ժամանակ անց մերժել են հարցման պատասխանը տրամադրել։ Մեր հարցումներից մեկի ժամանակ բախվեցինք գերատեսչության այս գործելաոճին, սակայն այս դեպքում ոչ միայն տեղեկությունը տրամադրելու համար հավելյալ ժամկետի անհրաժեշտությունն էր անհիմն, այլեւ պատասխան չտրամադրելը։  Հունվարի 14-ին էլ հարցումով դիմել էինք նախարարություն՝ պարզելու, թե 44-օրյա եւ 2016 թվականի 4-օրյա պատերազմների հետեւանքով քանի զինվորական եւ քաղաքացիական անձ է կորցրել վերին եւ ստորին վերջույթները կամ դրանց շարժունակությունը։ Նույնաբովանդակ հարցմամբ դիմել էինք նաեւ Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարություն։ Պաշտպանության նախարարությունը մերժեց տրամադրել տեղեկություն՝ այն համարելով պետական եւ ծառայողական գաղտնիք, այնինչ Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությունը մեզ տրամադրեց լիարժեք պատասխան։ Համաձայն պատասխանի՝ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետեւանքով վերին եւ ստորին վերջույթների պրոթեզավորման կարիք ունի շուրջ 115 զինծառայող, որոնցից 17-ն արդեն դիմել են պրոթեզավորման համար։ Պաշտպանության նախարարությունը հայտնի է նաեւ լուռ մերժումներով։ Օրինակ՝ 2018 թվականին «Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնը» հարցումով դիմել էր նախարարությանը, որն այդպես էլ պատասխան չէր ստացել։ Այս տարվա հունվարի 20-ին Infocom-ը եւս մեկ հարցմամբ դիմել էր կառույցին․ մինչ օրս չունենք պատասխան։ Այսինքն՝ եթե նախորդ դեպքերում գոնե մերժել էին պատասխանի տրամադրումը կամ ուշացմամբ էին տրամադրել, այս դեպքում հարցումն ընդհանրապես մոռացել են։ Այս պահին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանին ուղղված եւս մեկ հարցում ունենք, որի պատասխանը տրամադրելու համար, ըստ իրենց, լրացուցիչ աշխատանքի անհրաժեշտություն կա, այսինքն՝ պատասխանը կտրամադրեն 30-օրյա ժամկետում։ Պետք է նաեւ նշենք, որ մեր հարցումներից մեկը լիարժեք պատասխան է ստացել օրենքով սահմանված կարգով եւ ժամկետում։ Այսպիսով՝ վերջին երեք ամիսների ընթացքում Պաշտպանության նախարարությանն ուղղել ենք 10 հարցում, որոնցից 3-ի դեպքում ստացել ենք լրացուցիչ ժամանակի անհիմն պահանջ, ապա պատասխանի տրամադրման մերժում, 2-ի դեպքում օրենքով սահմանված ժամկետից ուշ ստացել ենք մերժում, 1-ի դեպքում հարցումը լուռ մերժվել է, այսինքն՝ պատասխան չենք ստացել, 1-ի դեպքում լրացուցիչ ժամանակից հետո տրամադրվել է թերի պատասխան, 1-ի դեպքում տրամադրվել է լիարժեք պատասխան, սակայն ուշացմամբ, 1-ի դեպքում ստացել ենք պատասխան, որ լրացուցիչ ժամանակի անհրաժեշտություն կա (ժամկետը դեռեւս չի ավարտվել), եւ միայն 1 հարցման դեպքում ենք լիարժեք պատասխան ստացել օրենքով սահմանված ժամկետում եւ կարգով։  Հավելենք՝ Հայաստանում խոսքի ազատության, դրա սահմանափակումների եւ նմանատիպ խնդիրների բարձրաձայնմամբ զբաղվող Խոսքի ազատության կոմիտեն ամեն տարի հրապարակում է զեկույց, որոնց միջոցով հնարավոր է լինում պատկերացում կազմել, թե տվյալ տարվա ընթացքում մարդկանց իրավունքների կամ տեղեկատվության ազատության խախտման քանի դեպք է գրանցվել մեր երկրում։ 2020 թվականին պաշտպանության նախարարության՝ տեղեկության տրամադրումը մերժելու կամ թերի ու ժամկետի խախտմամբ տրամադրելու 3 դեպք է ներառվել զեկույցում։ 2019 թվականի զեկույցի համաձայն՝ նմանատիպ 5 դեպք է արձանագրվել։ Այս բոլոր դեպքերում էլ Պաշպտանության նախարարությունը հիմնականում կա՛մ մերժել է հարցման պատասխանի տրամադրումը, կա՛մ էլ տրամադրել է օրենքով սահմանված ժամկետների խախտմամբ եւ թերի տեղեկություն։ Բացի այս զեկույցներից՝ գոյություն ունի նաեւ պաշտոնատար անձանց «Սեւ ցուցակ», որտեղ հայտնվում են այն գերատեսչությունների ղեկավարները, որոնք չեն պատասխանում տեղեկություն ստանալու հարցումներին կամ պատասխանում են օրենքով սահմանված ժամկետների խախտմամբ, ինչպես նաեւ անհիմն մերժում են տեղեկություն ստանալու հարցումը։ Այս «Սեւ ցուցակը» յուրաքանչյուր տարեսկզբին պատրաստում է տեղեկատվության ազատության իրացման, օրենքի խախտմամբ տեղեկության տրամադրումը մերժելու կամ չտրամադրելու դեպքերի արձանագրմամբ եւ բարձրաձայնմամբ զբաղվող «Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնը»։ 2020 թվականի սեւ ցուցակի 3-րդ հորիզոնականում նորանշանակ պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանն է։ Վերջինս «Սեւ ցուցակում» ներառվել է հարցման պատասխանը տրամադրելու համար հավելյալ 30-օրյա ժամկետ ուզելու եւ վերջնարդյունքում հարցման պատասխանը մերժելու համար։ Այս «Սեւ ցուցակում» Պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչները եղել են տարիներ շարունակ։ Օրինակ՝ 2018 թվականին «Սեւ ցուցակում» ներառված է եղել Պաշտպանության նախկին նախարար Դավիթ Տոնոյանը։ Մայիսին «Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնը» Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանին ուղղված երկու հարցում էր արել, երկուսի դեպքում էլ նախարարությունը նախ լրացուցիչ ժամանակ էր խնդրել, հետո մերժել ինֆորմացիայի տրամադրումը։  Նարեկ Մարտիրոսյան
18:52 - 08 փետրվարի, 2021
Արցախի ՊԲ-ում կառուցվածքային փոփոխություններ են նախատեսվում․ Արցախի ԱԽ գրասենյակի տեղեկատվության վարչության պետ

Արցախի ՊԲ-ում կառուցվածքային փոփոխություններ են նախատեսվում․ Արցախի ԱԽ գրասենյակի տեղեկատվության վարչության պետ

Արցախի Պաշտպանության բանակում եւ դրան հավասարեցված ուժային այլ կառույցներում կառուցվածքային փոփոխություններ են նախատեսվում։ Այս մասին Infocom-ի հետ զրույցում ասաց Արցախի Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի տեղեկատվության վարչության պետ Տիգրան Աթանեսյանը։ Մեր ճշտող հարցին՝ կառուցվածքային փոփոխությունը ենթադրում է կազմալուծո՞ւմ՝ ինչպիսի տեղեկություն տարածվել է մամուլում, Աթանեսյանը պատասխանեց, որ կազմալուծման որեւէ գործողություն չի նախատեսվում: ԱԽ տեղեկատվության վարչության պետից հետաքրքրվեցինք՝ կառուցվածքի փոփոխությունը ենթադրում է նաեւ կարգավիճակի՞ փոփոխություն, այսինքն՝ այլեւս չի՞ լինելու ՊԲ, Աթանեսյանն արձագանքեց, որ այս պահին մանրամասաներ չի կարող հայտնել կառույցի վերանվանման վերաբերյալ, քանզի դեռեւս հստակեցում չկա։ Իսկ ինչ վերաբերում է հարցին, թե ինչ իրավական ակտի հիման վրա են նախատեսվում այդպիսի փոփոխություններ, մեր զրուցակիցը նշեց, որ Անվտանգության խորհրդում այժմ իրականացվում են գործնական ու կազմակերպական աշխատանքներ, եւ ոչ թե փաստաթղթային․ այլ մանրամասներ նա չհայտնեց։  Հիշեցնենք, որ լրատվամիջոցներում տարածվում է տեղեկություն, ըստ որի՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը եւ ՀՀ ՊՆ Վաղարշակ Հարությունյանն արդեն տվել են իրենց համաձայնությունը, եւ Արցախի պաշտպանության բանակն առաջիկայում կկազմալուծվի։ Պնդման վերաբերյալ փորձեցինք մեկնաբանություն ստանալ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից․ խնդրեցին գրավոր հարցում ուղարկել։ Հարցման պատասխանն ստանալուն պես կհրապարակենք ՊՆ-ի մեկնաբանությունը։ Հայարփի Բաղդասարյան
14:23 - 02 փետրվարի, 2021
Հայաստանի 5 մարզերում սպանդանոցային ծագման մսամթերքի վերաբերյալ տեսչական ստուգումներ չեն իրականացվել

Հայաստանի 5 մարզերում սպանդանոցային ծագման մսամթերքի վերաբերյալ տեսչական ստուգումներ չեն իրականացվել

2017 թվականին ՀՀ կառավարությունը որոշում կայացրեց, որ Հայաստանում կենդանիների մորթն այլեւս պետք է իրականացվի միայն սպանդանոցներում։ Մինչեւ 2018 թվականի հուլիսի 1-ը Հայաստանի ամբողջ տարածքում վաճառվող մսամթերը պետք է լիներ բացառապես սպանդանոցում կենդանիների սպանդից գոյացած․ որոշումը, սակայն, գործնականում կիրառության մեջ չմտավ։  Սրանից հետո պարտադիր սպանդանոցային մորթի անցնելու ժամկետը 2018 թվականի հուլիսի 1-ից տեղափոխվեց 2019 թվականի հունվարի 1-ը: Սա էլ հետաձգվեց մինչեւ 2020 թվականի հունվարի 15-ը, որից հետո Սննդի անվտանգության տեսչական մարմինն անցավ պարտադիր սպանդանոցիային մորթի խիստ հսկողության։ Սա ենթադրում էր, որ տնտեսվարողների մոտ պետք է լիներ անանսաբուժական 5-րդ ձեւ, որն ապացուցում է անասունի՝ սպանդանոցում մորթված լինելու փաստը։ Որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո քաղաքացիները բողոքի ակցիաներ իրականացրին՝ ընդդեմ որոշման, որից հետո վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային ժողովում հարցուպատասխանի ժամանակ հայտարարեց, որ պարտադիր սպանդանոցային մորթի խիստ վերահսկողության անցնելու որոշումը կհետաձգվի մինչեւ հուլիսի 1-ը։  Արդեն 2020 թվականի հուլիսի 1-ից՝ սպանդանոցային մորթի խիստ վերահսկողության անցնելու որոշումը գործածության մեջ մտնելուց հետո, հանրային սննդի, առեւտրի կետերում եւ առեւտրի իրականացման վայրերում պետք է վերամշակվեր, իրացվեր, վաճառվեր, մատակարարվեր բացառապես սպանդանոցում կենդանիների սպանդից գոյացած մսամթերք: Ոորոշման կայացման դրությամբ՝ Հայաստանում եղել է 45 սպանդանոց։ Infocom-ը դեռեւս մայիսին անդրադարձել էր սպանդանոցային խնդրին եւ ներկայացրել, որ այն ժամանակվա տվյալներով գործող 44 սպանդանոցներից ծառայություն մատուցում էր միայն 19-ը։  Հայաստանում ծառայություն մատուցող սպանդանոցները՝ ըստ մարզերի Գրեթե 7 ամիս է՝ գործածության մեջ է մտել սպանդանոցային մորթի խիստ վերահսկողության անցնելու որոշումը: Այս հրապարակմամբ փորձենք հասկանալ, թե քանի գործող սպանդանոց կա Հայաստանում, ինչպիսին է դրանց տեղաբաշխվածությունը եւ որքան նոր սպանդանոցներ են կառուցվել որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Այսպիսով՝ ըստ  ՍԱՏՄ պաշտոնական կայքում առկա տվյալների՝ Հայաստանի գործող սպանդանոցները 72-ն են, որոնցից ծառայություն մատուցում են 41-ը։  Արագածոտնի մարզում ծառայություն է մատուցում 4 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաեւ խոզերի մորթ։ Նախկինում մարզում կար ծառայություն մատուցող միայն 1 սպանդանոց, որը խոզերի մորթ չէր իրականացնում։ Այս 7 ամիսների ընթացքում շահագործման է հանձնվել ծառայություն մատուցող 3 սպանդանոց։ Մարզում ծառայություն մատուցող սպանդանոցներից մեկը՝ «Ագաթ-777» ՍՊԸ-ն, իրավաբանական անձանց ռեգիստրում եւ Պետական եկամուտների կոմիտեի կայքում գրանցված է որպես քաղաքացիական եւ կառույցների շինարարություն իրականացնող կազմակերպություն, որը, սակայն, մսամթերքի ոլորտի հետ կապ չունեցող է։ Կոտայքի մարզում ծառայություն է մատուցում 10 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաեւ խոզերի մորթ։ Մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 5 սպանդանոց։ Մարզի սպանդանոցներից մեկում ծառայություն է իրականացնում «Չանախ» ՍՊԸ-ն, որն, ըստ Պետական եկամուտների կոմիտեի կայքի, զբաղվում է կաթի մշակմամբ, կարագի եւ պանրի արտադրությամբ։ Լոռու մարզում ծառայություն է մատուցում 6 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաեւ խոզերի մորթ։ Այս մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 2 սպանդանոց։ Մարզի սպանդանոցներից մեկում ծառայություն է մատուցում «Միտք» ՍՊԸ-ն, որն, ըստ Իրավաբանական անձանց ռեգիստրի, լուծարված է։ Արարատի մարզում ծառայություն է մատուցում 3 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների ու խոզերի մորթ։ Մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 1 սպանդանոց։ Արմավիրի մարզում ծառայություն է մատուցում 6 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, խոզերի մորթ։ Նախկինում կար ծառայություն մատուցող 3 սպանդանոց։ Արմավիրը միակ մարզն է, որն ունի շարժական սպանդանոց։  Տավուշի մարզում ծառայություն է մատուցում 3 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաեւ խոզերի մորթ։ Մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 1 սպանդանոց։ Վայոց Ձորի մարզում ծառայություն է մատուցում 1 սպանդանոց, որն իրականացնում է մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանինրի, նաեւ խոզերի մորթ։ Այս մարզում վերջին 7 ամիսների ընթացքում նոր սպանդանոցներ չեն կառուցվել։ Սյունիքի մարզում ծառայություն է մատուցում 2 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաեւ խոզերի մորթ։ Մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 1 սպանդանոց։ Վերջին 7 ամիսներին ավելացել է եւս մեկը։ Գեղարքունիքի մարզում ծառայություն է մատուցում 4 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, խոզերի մորթ։ Մարզում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 2 սպանդանոց։ Մայրաքաղաք Երեւանում ծառայություն է մատուցում 1 սպանդանոց, որն իրականացնում է մանր եւ խոշոր եղջերավոր կենդանիների, խոզերի եւ ճագարների մորթ։ Մայրաքաղաքում նախկինում կար ծառայություն մատուցող 2 սպանդանոց։  Շիրակի մարզում կա երկու սպանդանոց, սակայն դրանցից ոչ մեկը ծառայություն չի մատուցում։ Սպանդանոցային մորթի մասին որոշման գործողության մեջ մտնելու պահին էլ Շիրակում չկային ծառայություն մատուցող սպանդանոցներ։ Այս 7 ամիսների ընթացքում նույնպես շահագործման չի հանձնվել ծառայություն մատուցող որեւէ սպանդանոց։ Ստացվում է, որ չնայած արդեն 7 ամիս է՝ սպանդանոցային մորթի խիստ վերահսկողություն է իրականացվում, այնուամենայնիվ դեռ կա մարզ, որտեղ ծառայություն մատուցող սպանդանոց չկա։ Այս դեպքում հարց է առաջանում, թե ինչպես է իրականացվում այս մարզի կենդանիների մորթն ու իրացումը։ Մեր հարցմանն ի պատասխան՝ Շիրակի մարզպետարանից պատասխանեցին, որ անասնապահությամբ զբաղվող քաղաքացիները կենդանիների սպանդն իրականացնում են բակային մորթի եղանակով, իսկ մսամթերքն իրացվում է մսավաճառների միջոցով։ Այսինքն՝ Շիրակի մարզում սպանդանոցային ծագման մսամթերքի խիստ վերահսկողություն փաստացի չի իրականացվում։ 2020 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ իրականացված անասնագլխաքանակի հաշվառման համաձայն՝ այս մարզում կա 87․095 գլուխ խոշոր եղջերավոր կենդանի, որից 40․986 գլուխը՝ կովեր, խոզեր՝ 23․676 գլուխ, ոչխարներ եւ այծեր՝ 64․186 գլուխ։ Մեր պաշտոնական հարցմանն ի պատասխան՝ Տեսչական մարմինը նույնպես նշել էր, որ Շիրակի մարզում կա սպանդանոցի խնդիր, սակայն ցանկության դեպքում բնակիչներն իրենց կենդանիների մորթը կարող են իրականացնել հարակից մարզերի սպանդանոցներում։ Ո՞ր մարզերում են իրականացվել տեսչական ստուգումներ Սպանդանոցային մորթի խիստ վերահսկողության մասին որոշման ընդունումից ի վեր՝ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինն անցկացրել է 144 ստուգում, բայց ոչ բոլոր մարզերում։ Օրինակ՝ Երեւանում անցկացվել է 53 ստուգում, խախտումներ են հայտնաբերվել 9-ի դեպքում, Գեղարքունիքում՝ 10, խախտումներ են հայտնաբերվել 9-ում, Կոտայքում՝ 21, խախտումներ են հայտնաբերվել 16-ում, Սյունիքում՝ 35, խախտումներ են հայտնաբերվել 25-ում, Տավուշում՝ 15, խախտումներ հայտնաբերվել են 4-ում, Վայոց Ձորում՝ 10, խախտումներ հայտնաբերվել են 2-ում։  Ընդհանուր առմամբ, ստուգումներ իրականացվել են Երեւանում եւ 5 մարզերում, որոնց ժամանակ խախտումներ են հայտնաբերվել 65 տնտեսվարող սուբյեկտի մոտ։ Ինչո՞ւ մնացյալ մարզերում ստուգումներ չեն իրականացվել Հարցման պատասխանի համաձայն՝ ստուգումներ փաստացի չեն իրականացվել Լոռու, Արարատի, Արագածոտնի, Արմավիրի եւ Շիրակի մարզերում։ Հարցման պատասխանում նշված էր, որ Տեսչական մարմինը, վարչապետի հանձնարարականի համաձայն, միս-մսեղիքի սպանդանոցային ծագման վերաբերյալ ստուգումները կենտրոնացրել է առավելապես սպանդանոցներով հագեցած մարզերում։ Շիրակի մարզում սպանդանոցային ծագման մսեղիքի իրացման նկատմամբ վերահսկողություն չի իրականացվել այնպես, ինչպես իրականացվել է սպանդանոցներով հագեցված մարզերում։   Մեր զրույցում ՍԱՏՄ անասնաբուժական վարչության գլխավոր մասնագետ Նաիրա Հակոբյանը հայտնեց, որ ծառայություն մատուցող սպանդանոցներով չհագեցած մարզերում վերահսկողություն չի իրականացվել վարչապետի հանձնարարականի համաձայն։ Փաստացի՝ մարզերում սպանդանոցների վերահսկողության վերաբերյալ որոշումն ուժի մեջ մտել է մասամբ, քանի որ արդեն 7 ամիս է՝ Հայաստանի մարզերից 5-ում ստուգումներ չեն իրականացվել։  Նարեկ Մարտիրոսյան
18:17 - 26 հունվարի, 2021
Հունվարին ակտիվ են դեպի Բաքու բեռնատար ինքնաթիռների թռիչքները․ 155%-ով ավելի՝ նախորդ տարվա համեմատությամբ

Հունվարին ակտիվ են դեպի Բաքու բեռնատար ինքնաթիռների թռիչքները․ 155%-ով ավելի՝ նախորդ տարվա համեմատությամբ

Նախորդ տարվա հոկտեմբերին ներկայացրել էինք, որ Արցախի դեմ սանձազերծած պատերազմում օգտագործված զինատեսակները կամ դրանց որոշ մասեր Ադրբեջանին մատակարարել էին մի շարք երկրներ, այդ թվում՝ Գերմանիան, Կանադան, Թուրքիան, Իսրայելը եւ այլն։ Տարածքը դիտարկելու եւ ճշգրիտ կոորդինատներ ստանալու հարցում էլ Ադրբեջանին օգնել էր ֆրանսիական արտադրության արբանյակը։ Նախապատերազմական շրջանում աշխարհի շուրջ 20 երկրների 27 քաղաքներից դեպի Ադրբեջանի Հեյդար Ալիեւի անվան օդանավակայան կատարված բեռնատար ինքնաթիռների թռիչքներին նույնպես անդրադարձել էինք, ինչից պարզ էր  դարձել, որ թռիչքներից 574-ը կամ դրանց շուրջ 18%-ն  իրականացվել էր միայն հոկտեմբերին՝ պատերազմի ամենաթեժ ամսին։ Սակայն դեպի Բաքու թռիչքներն ակտիվացել էին դեռեւս պատերազմին նախորդող ամիսներին։ Պատերազմի ավարտից հետո, ըստ տրամաբանության, դեպի Ադրբեջան թռիչքների դինամիկան պետք է որ նվազեր, սակայն այս տարվա հունվարին բեռնատար ինքնաթիռների թռիչքի կտրուկ աճ է եղել։ Այս անգամ եւս FlightRadar համակարգի միջոցով ուսումնասիրել ենք աշխարհի շուրջ 20 երկրների 26 քաղաքներից դեպի Հեյդար Ալիեւի անվան օդանավակայան բեռնատար ինքնաթիռների իրականացրած թռիչքները։ Ըստ ուսումնասիրության՝ Իտալիայի Միլան քաղաքից դեպի Բաքու այս տարվա հունվարին իրականացվել է 21 բեռնատար թռիչք։ Նշենք, որ անցյալ տարվա հունվարին Միլանից Բաքու թռիչքները եղել են 10-ը։ Հատկանշական է, որ Իտալիայի եւ Ադրբեջանի միջեւ համագործակցությունը, ըստ ադրբեջանական աղբյուրների, 2021-ին ամրապնդվում է։ Մամուլում իտալա-ադրբեջանական համագործակցության ամրագրման մասին այլ հրապարակումներ էլ կան։ Ըստ ադրբեջանական եւ ադրբեջանամետ աղբյուրների՝ այս տարի G-20 գագաթաժողովին Ադրբեջանը մասնակցելու է Իտալիայի հրավերով։ Մամուլում առկա հրապարակումներից հայտնի է, որ նախկինում Ադրբեջանն այս գագաթաժողովին մասնակցել է Թուրքիայի հրավերով։  Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիից Բաքու այս ամիս իրականացվել է 3 թռիչք, անցած տարվա հունվարին՝ 1 թռիչք, Բելգիայի Բրյուսելից՝ այս ամիս 4 թռիչք, նախորդ տարի նույն ժամանակահատվածում թռիչքներ չեն գրանցվել։ Բանգլադեշի Դաքքայի օդանավակայանից դեպի Բաքու թռիչքներն այս տարվա հունվարին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել են ավելի քան 4 անգամ՝ 13 թռիչք, Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյից՝ 9 անգամ՝ 9 թռիչք։ Այս տարվա հունվարին Ադրբեջանի եղբայր Թուրքիայի Ստամբուլի օդանավակայանից դեպի Բաքու իրականացվել է 23 թռիչք, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ գրեթե կրկնակի ավելի է։ Իրաքի Բասրայից Բաքու՝ 3, Աֆղանստանի Քաբուլից՝ 6 թռիչք է իրականացվել։ ԱՄՆ Չիկագոյի օդանավակայանից դեպի Բաքու այս տարվա հունվարին նախորդ տարվա հունվարի համեմատ իրականացվել է մոտ 3 անգամ ավելի շատ՝ 24 թռիչք, Արբիլից՝ 3։ Չինաստանի Ուրումչիից` 18 թռիչք․ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում թռիչքներ չեն իրականացվել։ Ժենգժոուից՝ 35 թռիչք․ անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածում իրականացվել է 20 թռիչք։ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Դուբայ քաղաքից դեպի Բաքու իրականացվել է 7 թռիչք, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելի է 3-ով։ Այս տարվա հունվարին Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտի օդանավակայանից դեպի Բաքու շուրջ 4 անգամ ավելի շատ՝ 58 թռիչք է իրականացվել, քան անցյալ տարի նույն ժամանակահատվածում։ Սինգապուրից Բաքու իրականացվել է 8 թռիչք, անցյալ տարի հունվարին՝ 1։ Չինաստանի Շանհայից՝ 42 թռիչք, նախորդ տարի՝ 28։  Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլից դեպի Բաքու այս տարվա հունվարին իրականացվել է 15 թռիչք, նախորդ տարի հունվարին՝ 9։ Ղազախստանի Ակտաուից՝ 4 թռիչք, Չինաստանի Հոնգ Կոնգից՝ այս տարվա հունվարին՝ 26 թռիչք, նախորդ տարվա հունվարին՝ 19։ Մալազիայի Կուալա Լումպուրից՝ 7 թռիչք, Ճապոնիայի Օսակայից՝ 11 թռիչք, Իրաքի մայրաքաղաք Բաղդադից՝ 8 թռիչք, Իսրայելի մայրաքաղաք Թել Ավիվից՝ 11 թռիչք, Ղազախստանի Ատիրաուից՝ 3։ Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամից դեպի Բաքու այս տարվա հունվարին նախորդ տարվա հունվարի համեմատ իրականացվել է 4 անգամ ավելի շատ՝ 21 բեռնափոխադրում, իսկ Գերմանիայի Լյուքսեմբուրգ քաղաքից անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ մոտ 2,5 անգամ ավելի շատ՝ 18 թռիչք։ Ուսումնասիրելով այս տարվա հունվարին դեպի Բաքու իրականացված թռիչքները, պարզ է դառնում, որ ինչպես պատերազմից առաջ եւ պատերազմի ընթացքում, այդպես էլ այժմ կտրուկ աճել են դեպի Բաքու բեռնատար ինքնաթիռներով թռիչքները։ Այս տարվա հունվարին, ընդհանուր առմամբ, իրականացվել է 166 թռիչք, անցյալ տարի նույն ժամանակահատվածում՝ 65 թռիչք։ Այսինքն՝ այս տարի հունվարին բեռնափոխադրող ինքնաթիռներով թռիչքները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելացել են 155%-ով։ Նշենք, որ թռիչքներում ներառված չեն ռազմական ինքնաթիռների ժամանում-մեկնումները, քանի որ դրանց տեղաշարժը FlightRadar համակարգը չի արձանագրում։ Նարեկ Մարտիրոսյան
18:53 - 25 հունվարի, 2021
Ադրբեջանի քաղաքացիների՝ Հայաստանի տարածք առանց վիզա մուտք գործելու թույլատվությունը նոր չէ

Ադրբեջանի քաղաքացիների՝ Հայաստանի տարածք առանց վիզա մուտք գործելու թույլատվությունը նոր չէ

Արտաքին գործերի նախարարությունը դեռեւս 2020 թվականի դեկտեմբերի 17-ին  հրապարակել էր այն պետությունների ցանկը, որոնք փոխադարձության սկզբունքով կարող են գալ Հայաստան առանց մուտքի վիզա ձեռք բերելու պահանջի։ Այս ցանկում նշված առաջին պետությունը Ադրբեջանի Հանրապետությունն է։  Դեկտեմբերի 17-ին հրապարակված հայտարարությունը միայն այսօր է տարածվում լրատվամիջոցներում։ Այն լայն արձագանք գտավ հանրության շրջանում, քանի որ, ըստ հայտարարության, ինչպես Ադրբեջանի քաղաքացիները կարող են առանց վիզայի պահանջի մուտք գործել Հայաստան, այնպես էլ Հայաստանի քաղաքացիները Ադրբեջան։ Սա մեծ տարածում գտավ հատկապես սոցիալական ցանցերում եւ մեկնաբանվեց իբրեւ նոր որոշում։ Նո՞ր, թե՞ հին որոշում Արտաքին գործերի նախարարությունը ամեն տարի թարմացնում է այն երկրների ցանկը, որոնց քաղաքացիները կարող են մուտք գործել Հայաստան առանց մուտքի վիզա ձեռք բերելու։ Սա կատարվում է փոխադարձության սկզբունքով, ինչն էլ ենթադրում է, որ Հայաստանի քաղաքացիություն ունեցող անձինք նույն երկրներ կարող են մտնել առանց մուտքի վիզա ձեռք բերելու։  Այս ցանկում Ադրբեջանի ներգրավվածությունը նոր չէ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ամեն տարի ցանկը թարմացվելուց հետո հին ցանկը չի պահպանվում, այնուամենայնիվ հնարավոր եղավ գտնել հին փաստաթղթերից երկուսը, որոնք նույնպես հաստատում են, որ Ադրբեջանը նոր չէ, որ ընդգրկվել է ցանկում։ Մամուլում նույնպես տարբեր ժամանակներում եղել են հրապարակումներ, որոնք փաստում են, որ սա նոր որոշում չէ։ 2008 թվականի հունիսի 10-ին Արմենպրես լրատվական գործակալությունը գրել էր, որ փոխադարձության սկզբունքով Հայաստան կարող են մուտք գործել 30 երկրի քաղաքացիներ, որոնցից մեկն էլ Ադրբեջանն էր։ 2014 թվականի փետրվարի 4-ի թարմացված ցանկում, ինչպես նաեւ 2018 թվականի ապրիլի 3-ի ներկայացված ցանկում նույնպես Ադրբեջանը ներառված եղել է։ Ինչո՞վ է պայմանավորված Ադրբեջանի հետ առանց վիզայի մուտքի ռեժիմ սահմանելը Հայաստանը եւ Ադրբեջանը հանդիսանում են Անկախ պետությունների համագործակցության (ԱՊՀ) անդամ երկրներ։ Հայաստանն ԱՊՀ կազմում է 1992, իսկ Ադրբեջանը՝ 1993 թվականից։ ԱՊՀ կանոնադրությունը հաստատվել է 1993 թվականի հունվարի 22-ին։ Համաձայն կանոնադրության առաջին գլխի երկրորդ հոդվածի՝ ապահովվում է քաղաքացիների ազատ տեղաշարժը ԱՊՀ տարածքում։ Այսինքն՝ Ադրբեջանի հետ առանց վիզայի մուտքի ռեժիմի փոխադարձ սահմանումը նախատեսված է ԱՊՀ կանոնադրությամբ։ Մեր զրույցում ԱԳՆ մամուլի քարտուղար Աննա Նաղդալյանը նշեց, որ առանց վիզայի մուտքի ռեժիմը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ դե ֆակտո չի գործում։ Գործում է միայն հատուկ թույտվության ռեժիմը, որը տրամադրում են իրավասու մարմինները՝ հատուկ ընթացակարգով։ Նարեկ Մարտիրոսյան
20:30 - 08 հունվարի, 2021
Տավուշի 5 գյուղ եւ կարեւոր ճանապարհահատվածի մի մաս Ադրբեջանին չի անցնի․ շրջանառվում է մի քանի անգամ հերքված տեղեկություն

Տավուշի 5 գյուղ եւ կարեւոր ճանապարհահատվածի մի մաս Ադրբեջանին չի անցնի․ շրջանառվում է մի քանի անգամ հերքված տեղեկություն

Երեկ՝ նոյեմբերի 7-ին համացանցում կրկին շրջանառվում էին լուրեր Տավուշի մարզի 5 գյուղի եւ կարեւոր ճանապարհահատվածի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցնելու մասին։ Այս անգամ նման բովանդակությամբ նյութ էր հրապարակել Pastinfo.am լրատվական կայքը։  Նյութը վերահրապարակել էին նաև մի քանի այլ լրատվական կայքեր, այդ թվում՝ 7or.am, mamul.am, bavnews.am։ Ոսկեպար համայնքի ղեկավար Սուրեն Մախսուդյանը «Փաստինֆոյի» հետ զրույցում պնդել էր, որ դրանք ընդամենը խոսակցություններ են․ «Ընդամենը ժողովրդի մեջ խոսակցություններ են ու ոչ մի լուրջ բան չկա․․․ Այս պահին ոչ մի տարածք ոչ մեկին չունենք զիջելու, ապրում ենք մեր գյուղում, մնացած գուշակությունները չեմ կարող անել»։  Չնայած այն հանգամանքին, որ Ոսկեպարի ղեկավարն ասել է՝ ոչ մի լուրջ բան չկա, եւ ոչ մի տարածք չի հանձնվելու Ադրբեջանին, այնուամենայնիվ «Փաստինֆոն» նյութի վերնագրում նշել է, թե Տավուշի 5 գյուղ եւ կարեւոր ճանապարհահատվածի մի մասը Ադրբեջանի հսկողության տակ կանցնի։ Տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի մամուլի քարտուղար Արմինե Մուրադյանը Infocom-ի հետ զրույցում տարածվող տեղեկություններն անվանեց ապատեղեկատվություն։ Նոյեմբերի 10-ի եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո պարբերաբար լուրեր են շրջանառվում Տավուշի մարզից Ադրբեջանին տարածքներ զիջելու, ապա՝ դրանց հերքման վերաբերյալ։ Նոյեմբերի 10-ին վարչապետի մամուլի քարտուղար Մանե Գեւորգյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հերքել էր Տավուշի որոշ գյուղերի՝ Ադրբեջանին անցնելու մասին տեղեկությունները, ավելի ուշ՝  նոյեմբերի 27-ին էլ Տավուշի մարզպետ Հայկ Չոբանյանն էր հերքել այս՝ նորից շրջանառվող տեղեկությունները։ Տավուշի մարզի գյուղերին վերաբերող տեղեկություններ հերքել է նաեւ Պաշտպանության նախարարությունը։   Ինչու՞ է ժամանակ առ ժամանակ Տավուշի գյուղերի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցնելու վերաբերյալ լուրեր շրջանառվում։ Նոյեմբերի 10-ին ստորագրված եռակողմ համաձայնագրից հետո համացանցում լուրեր տարածվեցին, թե մինչեւ նոյեմբերի 20-ը պետք է Ադրբեջանին հանձնվեն Ղազախի շրջանի՝ հայկական վերահսկողության տակ գտնվող գյուղերը, որոնք Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի հատվածում են։ Այս մասին հայտարարել էր նաեւ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը։ Այդ կետը, սակայն, տեղ չգտավ պաշտոնական եռակողմ հայտարարության մեջ։  1990-1991 թվականներին Հայաստանն իր վերահսկողության տակ է վերցրել ադրբեջանական 8 գյուղ, որոնցից 7-ը եղել է Խորհրդային Ադրբեջանի Ղազախի շրջանից (Տավուշի դիմաց)։ Դրանք են՝ Վերին Ոսկեպար (Յուխարը Աքսիպարա) , Ներքին Ոսկեպար (Աշաղը Աքսիպարա) , Բաղանիս-Այրում, Բարխուդարլու, Խեյրիմլի, Կըզըլ Հաջիլի, Սոֆուլու։ Իսկ 8-րդը Արարատի մարզի Պարույր Սեւակ եւ Զանգակատուն գյուղերի միջեւ գտնվող Տիգրանաշեն (Քյարքի) գյուղն է, որը վարչականորեն պատկանում է Նախիջեւանին։ Մեր զրույցում Տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի մամուլի քարտուղարը հերքեց նաեւ Տիգրանաշենի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցնելու մասին պարբերաբար տարածվող լուրերը։ Օրեր առաջ սա հերքել է նաեւ Արարատի մարզպետ Ռազմիկ Թեւոնյանը։ Նարեկ Մարտիրոսյան
16:05 - 08 հունվարի, 2021
Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած 193 բնակավայրերը. ամփոփ տվյալներ

Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած 193 բնակավայրերը. ամփոփ տվյալներ

Նոյեմբերի 10-ի՝ Հայաստան, Ռուսաստան, Ադրբեջան եռակողմ հայտարարության ստորագրումով Արցախի 121 համայնք անցավ ադրբեջանական վերահսկողության տակ։ Դեկտեմբերի 9-ին Արցախի տեղեկատվական շտաբը հրապարակեց հիշյալ բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, համաձայն որի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են անցնում Քաշաթաղի շրջանի 54 համայնքներից 50-ը՝ բացառությամբ Բերձոր, Աղավնո, Սուս եւ Քարեգահ համայնքների: Ընդհանուր առմամբ՝ Քաշաթաղի շրջանում կա 109 բնակավայր, որոնցից Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են 102-ը։ Infocom-ը ներկայացնում է Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դրանց արդեն նախկին բնակչության վերաբերյալ ամփոփ տվյալներ՝ հիմնվելով Հակոբ Ղահրամանյանի՝ 2015 թվականին հրատարակված «ԼՂՀ վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի տեղեկատու» գրքում առկա տեղեկությունների վրա։ Այսպես, Քաշաթաղի ընդհանուր բնակչությունը կազմել է 10․380 մարդ, որից 7770-ը տեղաբաշխված են եղել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում։ Ընդհանուր եղել է 2884 տնտեսություն, որից 2162-ը նույնպես տեղաբաշխված են եղել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում։  Քաշաթաղի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Համաձայն Արցախի տեղեկատվական շտաբի ներկայացրած աղյուսակի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցնում Մարտակերտի շրջանի 43 համայնքներից 8-ը։ Ընդհանուր առմամբ՝ Մարտակերտի շրջանում կա 64 բնակավայր։ Այս շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած 13 բնակավայրերի բնակչության թվաքանակը կազմել է 2915 մարդ, կար 866 տնտեսություն։ Մարտակերտի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Շահումյանի շրջանը կազմված է 52 համայնքից, որոնց մի մասը նախկինում եղել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, մի մասն էլ 90-ականների պատերազմից հետո չի բնակեցվել։ Շահումյանի շրջանում ընդհանուր առմամբ բնակեցված է եղել 16 համայնք (19 բնակավայր)։ Կառավարության հրապարակած ցանկի համաձայն՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են անցել բոլոր 16 համայնքները։ Սակայն, ինչպես հետագայում պարզ դարձավ, Չարեքթար եւ Ակնաբերդ համայնքները մնում են հայկական կողմի վերահսկողության տակ։ Այսպիսով՝ Ադրբեջանին են անցնում Շահումյանի շրջանի 14 համայնքներ (17 բնակավայրեր)։ Այս 14 համայնքների բնակչության թվաքանակը կազմել է 2759 մարդ, կար 556 տնտեսություն։ Հադրութի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Հադրութի շրջանի 30 համայքներից 28-ն անցել են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Այստեղ բնակավայրերի թիվը 48 է, որոնցից 5-ը բնակեցված չեն եղել։ Այսպիսով՝ Հադրութի շրջանից Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցել 42 բնակավայր։ Նշված բնակավայրերում բնակչության թվաքանակը կազմել է 11․936 մարդ, եղել է 3346 տնտեսություն։ Հադրութի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Հայաստան, Ռուսաստան, Ադրբեջան եռակողմ հայտարարության ստորագրումով Ադրբեջանի հսկողության տակ անցան նաեւ Շուշիի շրջանի Շուշի, Քարին տակ եւ Քիրսավան բնակավայրերը։ Այս երեք բնակավայրերի բնակչության թվաքանակը կազմել է 5106 մարդ, կար 1772 տնտեսություն։ Շուշիի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Ասկերանի շրջանից Ադրբեջանի հսկողության տակ է անցել 8 բնակավայր։ Այս բնակավայրերի բնակչության ընդհանուր թվաքանակը կազմել է 2609 մարդ, եղել է 644 տնտեսություն։ Ասկերանի շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Ցանկի համաձայն՝ 7 բնակավայր էլ Մարտունու շրջանից է անցել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Այս բնակավայրերի բնակչության թվաքանակն ընդհանուր կազմել է 2598 մարդ, կար 643 տնտեսություն։ Մարտունու շրջանի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների թիվը Ընդհանուր առմամբ, Արցախի բնակավայրերի ընդհանուր թիվը 380 է, որից 33-ը բնակեցված չի եղել, 29-ը նախկինում եղել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, իսկ ահա այս պատերազմից եւ եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո համայնքներից եւս 193-ն անցան Ադրբեջանին։ Փաստացի, Արցախի՝ հայկական վերահսկողության տակ եղած 351 բնակավայրերից Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցել 193 բնակավայր կամ Արցախի բնակավայրերի 55%-ը։ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերի, դպրոցների եւ եկեղեցիների ընդհանուր թիվը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած բնակավայրերին առավել պատկերավոր եւ մանրամասն կարող եք ծանոթանալ ստորև ներկայացված քարտեզի միջոցով։ Դիտել Google Earth-ի միջոցով   Նարեկ Մարտիրոսյան
19:08 - 31 դեկտեմբերի, 2020