Իրան

Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն ինքնիշխան պետություն է Արևմտյան Ասիայում: Ավելի քան 83 միլիոն բնակչությամբ։ Իրանը աշխարհում բնակչության թվով 18-րդն է: 1.648.195 կմ քառակուսի տարածքով այն երկրորդ ամենախոշոր երկիրն է Մերձավոր Արևելքում և 17-րդը` աշխարհում: Իրանը հյուսիս արևմուտքում սահմանակից է Հայաստանին, Արցախին, Ադրբեջանին և Ադրբեջանի մաս կազմող Նախիջևանին, հյուսիսում Կասպից ծովին, հյուսիս արևելքում Թուրքմենստանին, արևելքում Աֆղանստանին և Պակիստանին, հարավում Պարսից ծոցին և Օմանի ծոցին, արևմուտքում Թուրքիային և Իրաքին :

Երկրի մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքը Թեհրանն է, որը համարվում է նաև երկրի մշակութային և տնտեսական կենտրոնը: Երկրի նախագահը Հասան Ռոհանին է, հոգևոր առաջնորդը Այաթոլլա Ալի Խամենեին է։

Ռոհանի․ Իրանը չի բանակցի միջուկային ծրագրի շուրջ, քանի դեռ պատժամիջոցների տակ է |azatutyun.am|

Ռոհանի․ Իրանը չի բանակցի միջուկային ծրագրի շուրջ, քանի դեռ պատժամիջոցների տակ է |azatutyun.am|

azatutyun.am: Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովում հայտարարել է, որ իր երկիրը չի բանակցելու միջուկային ծրագրի շուրջ, քանի դեռ պատժամիջոցների տակ է, և ԱՄՆ-ին մեղադրել է «անողոք տնտեսական ահաբեկչության» մեջ:Ռոհանին նշել է, որ իրենք «ոչ» են ասում ճնշումների տակ բանակցություններին, և Իրանը չի բանակցի նրանց հետ, ովքեր պնդում են, որ «պատմության մեջ ամենախիստ պատժամիջոցներն են կիրառել»:Նա վստահեցրել է, որ այս կերպ Իրանը «պաշտպանում է իր անկախության իրավունքը, ինչպես նաև գիտական և տեխնոլոգիական առաջընթացը», մինչդեռ Միացյալ Նահանգները «մեծ ջանքեր է գործադրում Իրանին միջազգային տնտեսությանը մասնակցությունից դուրս մղելու համար»։Անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ը դուրս եկավ 2015 թվականին Իրանի և վեց գերտերությունների միջև ստորագրված միջուկային համաձայնագրից՝ վերականգնելով և հետագայում ավելի ու ավելի խստացնելով պատժամիջոցները Թեհրանի նկատմամբ:
08:16 - 26 սեպտեմբերի, 2019
Ռոհանին խայտառակություն է որակել ԱՄՆ եւ Սաուդյան Արաբիայի հետախուզության աշխատանքն ու ՀՕՊ-ը |news.am|

Ռոհանին խայտառակություն է որակել ԱՄՆ եւ Սաուդյան Արաբիայի հետախուզության աշխատանքն ու ՀՕՊ-ը |news.am|

news.am։ Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին խայտառակություն է որակել Սաուդյան Արաբիայի վրա հրթիռային հարձակումը հետ մղելու ամերիկյան հակահրթիռային եւ հակաօդային համակարգերի անկարողությունը եւ հայտարարել է, որ ԱՄՆ հետախուզությունը դրա մասին նախօրոք ոչ մի բան չգիտեր, փոխանցում է «ՌԻԱ Նովոստի»-ն:«Այդ ամբողջ փողը, որ ԱՄՆ-ից գալիս է պաշտպանական համակարգերի, սպառազինության, ամբողջ Սաուդյան Արաբիայում, Արաբական թերակղզում տեղակայված ռադարների համար. ինչո՞ւ դրանք չկարողացան կանխել այդ հրթիռների ընկնելը թիրախների վրա: Ի՞նչ իմաստ ուներ այդ բոլոր Patriot հակահրթիռային համակարգերի տեղակայումը»,- ասել է Ռոհանին Fox News-ի հետ հարցազրույցում:«Նույնիսկ եթե ընդունենք (Իրանի մասնակցության վերաբերյալ) ԱՄՆ բոլոր մեղադրանքները, ապա դա ԱՄՆ-ի համար ավելի մեծ խայտառակություն կլինի, եւ նա պետք է պատասխանի, թե ինչու չկարողացավ այդ հրթիռները կասեցնել եւ որսալ»,- հավելել է Իրանի նախագահը:Նա նշել է, որ եմենցի ապստամբ հուսիները սպառազինության «անչափ առաջավոր» համակարգեր ունեն:Ռոհանին նաեւ հայտարարել է, որ ամերիկյան հետախուզությունը պատրաստվող հարձակմանն անտեղյակ էր:«Ինչո՞ւ ԱՄՆ հետախուզական գերատեսչությունները, որոնք ամերիկացի հարկատուների հաշվին խոշոր բյուջեներ են ստանում բացարձակապես տեղյակ չէին եմենցիների այս ռազմական հնարավորությունների մասին: Սրան պետք է պատասխանել: Ամերիկան պետք է ասի, թե ինչու է տարածաշրջանում այդքան շատ զենք վաճառում: Ինչո՞ւ չի կարողանում պարզել, որտեղից է դա (հարձակումը) իրականացվել: Այնուհետեւ ապացույցները ցույց տա»,- ասել է Իրանի նախագահը:
05:48 - 25 սեպտեմբերի, 2019
Ռուհանին կոչ Է արել Պարսից ծոցի երկրներին համատեղ ապահովել տարածաշրջանի անվտանգությունը |armnepress.am|

Ռուհանին կոչ Է արել Պարսից ծոցի երկրներին համատեղ ապահովել տարածաշրջանի անվտանգությունը |armnepress.am|

armenpress.am։ Թեհրանը կոչ Է անում Պարսից ծոցի բոլոր երկրներին մասնակցել տարածաշրջանում նավագնացության անվտանգության ապահովման Իրանի նախաձեռնությանը: Այս հայտարարությամբ Իրանի ղեկավար Հասան Ռուհանին սեպտեմբերի 23-ին հանդես Է եկել կառավարության նիստում Նյու Յորք մեկնելուց առաջ, որտեղ նա մասնակցելու Է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նստաշրջանին:«Պարսից ծոցի բոլոր երկրները հրավիրվում են մասնակցելու այդ նախաձեռնությանը»,- ասել Է Ռուհանին, որի ելույթը հեռարձակել Է Իրանի պետական հեռուստատեսությունը: Նա հավելել Է, որ «տարածաշրջանում անվտանգության ապահովման համապատասխան պլանը ներկայացվելու Է ՄԱԿ-ում»:Նախագահի խոսքով՝ «այդ նախագիծը վերաբերում Է ոչ միայն անվտանգության, այլեւ տնտեսության հարցերին»: «Մենք այն անվանել են Հորմուզի խաղաղ նախաձեռնություն»,- ասել Է նա, հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը:
06:51 - 23 սեպտեմբերի, 2019
Զարիֆը նախազգուշացրել Է լայնամասշտաբ պատերազմի վտանգի մասին Իրանի վրա գրոհի դեպքում |armenpress.am|

Զարիֆը նախազգուշացրել Է լայնամասշտաբ պատերազմի վտանգի մասին Իրանի վրա գրոհի դեպքում |armenpress.am|

armenpress.am։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆը հայտարարել Է, որ Իրանին ԱՄՆ-ի կամ Սաուդյան Արաբիայի ռազմական հարվածի հետեւանքը կդառնա լայնամասշտաբ պատերազմը:Ավելի վաղ ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայքլ Փոմպեոն հայտարարել Էր, որ ԱՄՆ-ը չի հանդուրժելու Իրանի «սպառնալի գործելակերպը», որին Սաուդյան Արաբիայի եւ ԱՄՆ-ի իշխանությունները մեղադրում են սեպտեմբերի 14-ին թագավորության նավթային օբյեկտների վրա գրոհելու մեջ: «Լայնամասշտաբ պատերազմ»,-ասել Է Զարիֆը CNN հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում՝ պատասխանելով Իրանին Էր Ռիադի կամ Վաշինգտոնի հարվածի հետեւանքների վերաբերյալ հարցին:«Ես շատ լուրջ հայտարարություն եմ անում մեր երկրի պաշտպանության մասին: Ես շատ լուրջ հայտարարություն եմ անում, որ մենք ռազմական դիմակայություն չենք ցանկանում»,-ասել Է Զարիֆը, ընդսմին նշելով, որ սաուդյան նավթային օբյեկտների վրա գրոհի վերաբերյալ «ստի» վրա հիմնված ռազմական պատասխանը կարող Է հանգեցնել «մեծ թվով զոհերի ու տուժածների»: «Բայց մենք կպաշտպանենք մեր երկիրն առանց երկմտելու»,- հայտարարել Է Իրանի ԱԳ նախարարը, հաղորդել Է ՌԻԱ Նովոստին:
12:16 - 19 սեպտեմբերի, 2019
Իրանը դեռեւս Եվրոպայից քայլեր Է ակնկալում միջուկային գործարքի պահպանման համար |armenpress.am|

Իրանը դեռեւս Եվրոպայից քայլեր Է ակնկալում միջուկային գործարքի պահպանման համար |armenpress.am|

armenpress.am։ Իրանը դեռեւս միջուկային գործարքի եվրոպական մասնակիցներից դրա պահպանման քայլեր Է ակնկալում: Այդ մասին սեպտեմբերի 16-ին հայտարարել Է Իրանի ԱԳ նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Աբաս Մուսավին: «Մենք դեռեւս սպասում ենք, որ Եվրոպան միջուկային գործարքի պահպանման ուղղված քայլեր կկատարի»,- ասել Է Մուսավին, որի ելույթը հեռարձակել Է Press TV հեռուստաալիքը: Նա հավելել Է, որ «Իրանը բանակցություններ Է վարում եվրոպացիների, մասնավորապես, ֆրանսիական կողմի հետ»:Սակայն, ԱԳ նխարարության ներկայացուցչի խոսքով, «ԵՄ-ն փորձում Է ԱՄՆ-ի թույլտվությունը ստանալ միջուկային գործարքի շրջանակում իր խոստումները կատարելու համար»: Ավելի վաղ Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանին հայտարարել Է, որ Թեհրանը հետագայում Էլ կկրճատի միջուկային գործարքով ստանձնած պարտավորությունները, եթե անհրաժեշտ լինի: «Եթե անհրաժեշտ լինի, ապագայում մենք կձեռնարկենք միջուկային պարտավորությունների կրճատմանն ուղղված նաեւ այլ քայլեր»,- ասել Է Ռոուհանին, որի խոսքը մեջբերված Է նրա պաշտոնական կայքում:Իր հերթին Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆը հայտարարել Է, որ Համաձայնագրի եվրոպական մասնակիցները պետք Է ջանքեր գործադրեն՝ փրկելու Իրանի հետ միջուկային գործարքը, որովհետեւ նրանք չեն կատարել պարտավորությունների իրենց մասը համաձայնագրի շրջանակում: Սեպտեմբերի 6-ին Իրանը հայտարարել Է միջուկային գործարքի շրջանակում պարտավորությունների կրճատման ուղղությամբ երկրի՝ թվով երրորդ միջոցառումների մասին՝ որպես պատասխան միջոց ավելի քան մեկ տարի առաջ համաձայնագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալուն եւ, ինչպես հայտարարում են Թեհրանում, համաձայնագրին գործարքի եվրոպական մասնակիցների հանձնառության բացակայության: Ավելի վաղ Թեհրանը որոշել Է սեպտեմբերի 6-ից իրեն չկաշկանդել միջուկային գործարքով նախատեսված այն սահմանափակումներով, որոնք վերաբերում են միջուկային տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտություններին ու մշակումներին, հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը:
07:12 - 16 սեպտեմբերի, 2019
Իրանը պետք Է վերադառնա միջուկային պարտավորությունների կատարմանը. Մաաս |armenpress.am|

Իրանը պետք Է վերադառնա միջուկային պարտավորությունների կատարմանը. Մաաս |armenpress.am|

armenpress.am։ Գերմանիայի արտգործնախարարության ղեկավար Հայկո Մաասը նախազգուշացրել Է Իրանի շուրջը ճգնաժամի հետագա խորացման վտանգի մասին եւ Թեհրանին կոչ Է արել լիովին կատարելու պարտավորություններն իրանական միջուկային ծրագրի վերաբերյալ Գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագրի շրջանակներում: Այդ մասին նախարարը հայտարարել Է սեպտեմբերին 9-ին «Ֆունկե» մեդիախմբի հրապարակած հարցազրույցում:«Այժմ բոլորը պետք Է գործեն պատասխանատվությամբ, այլապես գոյություն ունի այն բանի վտանգը, որ մենք բաց կթողնենք հակամարտության խաղաղ լուծման տանող շրջադարձը»,- կարծում Է Մաասը:«Այս իրավիճակում միանգամայն սխալ կլինի, եթե Իրանը ձգտում չդրսեւորի կատարելու պարտավորությունները Վիեննայի համաձայնագրի շրջանակներում: Մենք ցանկանում ենք, որ Իրանը վերադառնա ԳՀՀԾ-ի լիակատար կատարմանը»,- ընդգծել Է Մաասը: Նրա խոսքով՝ եվրոպացի գործընկերները շարունակում են միասին աշխատել որոշումների որոնման վրա, որպեսզի Հորմուզի նեղուցում իրադրությունը դուրս չգա վերահսկողությունից, հաղորդել Է ՏԱՍՍ գործակալությունը:
06:27 - 09 սեպտեմբերի, 2019
Եվրոպական տերությունները Իրանին կոչ են անում հետևել 2015-ի միջուկային պայմանագրին |azatutyun.am|

Եվրոպական տերությունները Իրանին կոչ են անում հետևել 2015-ի միջուկային պայմանագրին |azatutyun.am|

azatutyun.am։ Եվրոպական տերությունները կոչ են անում Իրանին ձեռնպահ մնալ 2015 թվականի միջուկային պայմանագրով ստանձնած պարտավորություններին հակասող ցանկացած գործողությունից։ Այս կոչը հաջորդել է Իրանի կողմից նախազգուշացմանը, որ Թեհրանը պատրաստվում է չեղարկել ցենտրիֆուգների զարգացման բոլոր սահմանափակումները՝ արագացնելու համար ուրանի հարստացումը:Այսօր լրանում է վերջնաժամկետը, որ Իրանը տվել էր եվրոպական տերություններին՝ փրկելու համար համաձայնագիրը, ինչից հետո ակնկալվում է, որ Թեհրանը կհայտարարի, թե ինչ գործողություններ է ձեռնարկելու։Երեկ Ֆրանսիայի արտգործնախարարությունը հայտարարել է, որ Իրանը «պետք է զերծ մնա որևէ կոնկրետ գործողությունից, որը չի համապատասխանում իր ստանձնած պարտավորություններին և կարող է խանգարել լարվածության թուլացման ջանքերին»:Միաժամանակ, Մեծ Բրիտանիայի արտգործնախարարությունը Իրանի կողմից միջուկային ոլորտում հետազոտությունների և զարգացման ծրագրերի սահմանափակումների կասեցումը շատ մտահոգիչ է անվանել։
05:51 - 06 սեպտեմբերի, 2019
Իրանը կվերադառնա միջուկային գործարքին, եթե 15 մլրդ դոլարի վարկ ստանա. ԱԳՆ |armenpress.am|

Իրանը կվերադառնա միջուկային գործարքին, եթե 15 մլրդ դոլարի վարկ ստանա. ԱԳՆ |armenpress.am|

armenpress.am։ Իրանի արտաքին գործերի փոխնախարար Աբաս Արագչին սեպտեմբերի 4-ին հայտարարել Է, որ Թեհրանը կվերադառնա իրանական միջուկային ծրագրի վերաբերյալ Գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագրի ամբողջական կատարմանը, եթե 15 մլրդ դոլարի վարկ ստանա:«Մեր տեսանկյունից միջուկային գործարքի ամբողջական կատարմանը վերադարձը կախված Է այն բանից, թե մենք չորս ամսվա ընթացքում կստանանք արդյոք վարկ 15 մլրդ դոլարի չափով: Հակառակ դեպքում մենք կշարունակենք միջուկային գործարքով նախատեսված պարտավորությունների կրճատումը»,- Արագչիի խոսքը մեջբերել Է Fars գործակալությունը:Իրանի ատոմային Էներգիայի կազմակերպության ներկայացուցիչ Բեհրուզ Քամալվանդին սեպտեմբերի 3-ին հայտնել Է, որ Իրանը կարող Է երկու օրվա ընթացքում մինչեւ 20 տոկոս հարստացված ուրան ստանալ: «Եթե Իրանը որոշում ընդունի, ապա կարող Է մինչեւ 20 տոկոս հարստացված ուրան ստանալ մեկ-երկու օրվա ընթացքում»,- ասել Է պաշտոնյան: Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանին, սեպտեմբերի 3-ին ելույթով ունենալով Մեջլիսում (իրանական խորհրդարանում), ասել Է, որ Թեհրանը սեպտեմբերի 5-ին կհայտարարի միջուկային գործարքի շրջանակներում իր պարտավորությունների կրճատման երրորդ փուլի մասին, եթե մինչեւ այդ ժամանակը Եվրոպայի հետ բանակցություններն արդյունք չտան: Նա հավելել Է, որ «ամեն դեպքում Իրանը կշարունակի բանակցությունները»:Օգոստոսի 30-ին The Wall Street Journal թերթը հայտնել Էր, որ Եվրամիության երկրների դիվանագետները պաշտպանում են Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի առաջարկությունը՝ Իրանին թույլ տալ որոշ ծավալի նավթ վաճառել մի շարք լուրջ պարտավորությունների դիմաց: Հրատարակության տեղեկատվության համաձայն, քննարկվել Է Թեհրանին օրական մոտավորապես 700 հազար բարել նավթի վաճառք թույլ տալու, ինչպես նաեւ երկրին շուրջ 15 մլրդ դոլարի չափով վարկ հատկացնելու հնարավորությունը: Դրա դիմաց Իրանից կարող են պահանջել ամբողջապես պահպանել միջուկային գործարքի բոլոր պայմանները, ինչպես նաեւ, հնարավոր Է, ստանձնել նաեւ ինչ-ինչ այլ պարտավորություններ, հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը:
06:05 - 04 սեպտեմբերի, 2019
Ռոուհանին բացառել Է ԱՄՆ-ի հետ երկկողմ ձեւաչափով բանակցությունների հնարավորությունը  |armenpress.am|

Ռոուհանին բացառել Է ԱՄՆ-ի հետ երկկողմ ձեւաչափով բանակցությունների հնարավորությունը |armenpress.am|

armenpress.am։ Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանին բացառել Է ԱՄՆ-ի հետ երկկողմ բանակցությունների հնարավորությունը, բայց նշել Է, որ երկխոսությունը հնարավոր Է իրանական միջուկային ծրագրի գծով «վեցյակի» ձեւաչափով:«Եթե ԱՄՆ-ը հանի բոլոր պատժամիջոցները, նա կարող Է առաջվա պես երկխոսություն վարել «5+1» խմբի շրջանակում»,- հայտարարել Է Ռոուհանին, որի խոսքը մեջբերված Է նրա պաշտոնական կայքում: Նախագահն ասել Է, որ խոսքը չի վերաբերում Վաշինգտոնի հետ երկկողմ բանակցություններին:Ավելի վաղ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆը հայտարարել Է, որ իր երկիրը չի կարող ԱՄՆ-ի հետ բանակցությունների գնալ այն պայմաններում, երբ Վաշինգտոնի կողմից պատերազմ եւ տնտեսական ճնշում Է պարտադրվում: «Մեզ համար հնարավոր չԷ Վաշինգտոնի հետ շփման մեջ մտնել, քանի դեռ նա չի դադարեցրել պատերազմ պարտադրելը եւ Իրանի ժողովրդի դեմ տնտեսական ահաբեկչությանը մասնակցելը»,- ասել Է Զարիֆը:Նա հավելել Է, որ միջուկային գործարքին ԱՄՆ-ի վերադարձը «տոմս Է բանակցությունների համար»: Իրանը հայտարարել Է 2015 թվականին կնքված գործարքով իր ստանձնած պարտավորությունների կրճատման մասին այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը դուրս եկավ համաձայնագրից եւ վերականգնեց պատժամիջոցները Թեհրանի նկատմամբ: Համաձայնագրի եվրոպացի մասնակիցները փորձում են պահպանել գործարքը:Վերջին մի քանի ամսում Իրանը եւ Ֆրանսիան ակտիվ քաղաքական երկխոսություն են վարում, մասնավորապես, տեղի են ունեցել Ֆրանսիայի նախագահի խորհրդականի այցերը Թեհրան, ինչպես նաեւ` մի շարք հեռախոսազրույցներ երկու երկրների նախագահների միջեւ, որոնց ընթացքում շեշտը դրվել Է միջուկային գործարքի շուրջ ստեղծված իրադրության վրա՝ Թեհրանի կողմից դրա գծով պարտավորությունների կատարման կրճատման լույսով. կողմերը նաեւ փոխանակել են համաձայնագրի իրագործմանն ուղղված առաջարկություններ, հաղորդել Է ՌԻԱ Նովոստին:
06:15 - 03 սեպտեմբերի, 2019
Ռուսաստանը բարդ իրավիճակներում միշտ Էլ հանդես Է եկել Իրանի կողմում. Զարիֆ |armenpress.am|

Ռուսաստանը բարդ իրավիճակներում միշտ Էլ հանդես Է եկել Իրանի կողմում. Զարիֆ |armenpress.am|

armenpress.am։ Մոսկվան քաղաքական բարդ իրավիճակներում հանդես Է եկել Թեհրանի կողմում: Այդ մասին, հայտարարել Է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆը:«Ռուսաստանն Իրանի ընկերն Է եղել բարդ իրավիճակներում»,-սեպտեմբերի 2-ին Զարիֆի խոսքը մեջբերել Է Mehr գործակալությունը: Նա հավելել Է, որ «նման գործընկերոջ հետ Իրանը կշարունակի իր համագործակցությունը»: «Ռուսաստանի հետ մեր հարաբերությունները ռազմավարական բնույթ են կրում»,-ընգծել Է ԱԳ նախարարը:Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը սեպտեմբերի 2-ին բանակցություններ կվարի Զարիֆի հետ, որը Ռուսաստանի մայրաքաղաքում Է գտնվում աշխատանքային այցով: Ինչպես նշել Է ՌԴ ԱԳ նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան, հանդիպման ընթացքում քննարկվելու են առեւտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնմանն ուղղված քայլերը, միջուկային գործարքի ապագան, ինչպես նաեւ Պարսից ծոցի գորտում սրված իրադրությունը, հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը:
09:24 - 02 սեպտեմբերի, 2019