Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան

Թուրքիայի Հանրապետության նախագահն է։

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ծնվել է 1954 թվականին փետրվարի 26-ին։ 1965 թվականին Էրդողանը ավարտել է Կասըմփաշայ թաղամասի Փիալե տարրական դպրոցը, իսկ 1973 թվականին իմամ հաթիբների կրոնական լիցեյը Ստամբուլում։ 1976 թվականին նա դառնում է Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի «Ազգային փրկություն» կուսակցության երիտասարդական սկզբնական կազմակերպությոան նախագահը։ Նույն թվականին նա դառնում է նաև Ստամբուլյան մասնաճյուղի նախագահը։

1980 թվականին Էրդողանը աշխատում էր Ստամբուլի տրանսպորտային ընկերություններում։ 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին երկրում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում և բոլոր քաղաքական կուսակցությունները արգելվում են։ Ռազմական հեղաշրջումից հետո Էրդողանը աշխատում է մասնավոր սեկտորում։ 1981 թվականին նա ավարտում է Մարմարայի համալսարանի էկոնոմիկայի և առևտրային գիտությունների բաժինը։ 1984 թվականին Էրդողանը դառնում է «Բարoրություն» կուսակցություն Բեյօղլուի մասնաճյուղի նախագահ, իսկ 1985 թվականին արդեն դառնում է Ստամբուլի մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև կուսակցությունը ղեկավարող գերագույն խորհրդի անդամ։ Իր քաղաքական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն է ունենում «քաղաքական իսլամի» հիմնադիր Նեջմեթթին Էրբաքանը: Քաղաքական գործունեություն 1994 թվականին նա ընտրվում է Ստամբուլի քաղաքապետ։

1996 թվականին «Բարօրություն» կուսակցությունը մասնակցում է ղեկավարող իսլամական կոալիցիային, սակայն 1997 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո կուսակցությունը արգելվում է, իսկ Էրդողանը 4 ամսով ազատազրկվում է։ 2001 թվականի հուլիսին Էրդողանը հիմնում է «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը 2002 թվականի նոյեմբերին հաղթում է պառլամենտական ընտրություններում։ Դատվածությունը խանգարում է Էրդողանին վարչապետ դառնալ, սակայն Իրաքի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո, թուրքական էլիտան, որ ուղղված էր ԱՄՆ-ի կողմը, համաձայնություն է տալիս օրենքենրի փոփոխությանը և թույլ է տալիս Էրդողանին ղեկավարել կաավարությունը։ Թուրքիան որոշում է ընդունում զորքեր մտցնել Իրաքի հյուսիս, որտեղ ապրում էին քրդերը: Էրդողանը կողմնակից էր Թուրքիայի Եվրամիությանը միանալուն։ 2014 թվականից Թուրքիայի նախագահն է: 

Էրդողանը Մոսկվայի և Կիևի միջև միջնորդ դառնալու ցանկություն է հայտնել. Կրեմլից արձագանքել են |1lurer.am|

Էրդողանը Մոսկվայի և Կիևի միջև միջնորդ դառնալու ցանկություն է հայտնել. Կրեմլից արձագանքել են |1lurer.am|

1lurer.am: Թուրքիան հանդես է գալիս հանուն խաղաղության և պատրաստ է միջնորդ դառնալու Մոսկվայի ու Կիևի միջև: Այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ինքնաթիռում՝ Թուրքմենստանից վերադառնալիս։ «Մենք այդ հարցերը բազմիցս քննարկել ենք բարեկամ Ռուսաստանի և հատկապես` պարոն Պուտինի հետ։ Մենք պատրաստ ենք միջնորդության՝ բանակցություններ վարելով ինչպես Ուկրաինայի, այնպես էլ պարոն Պուտինի հետ»,- նշել է Թուրքիայի նախագահը: Նրա խոսքով՝ Անկարան ցանկանում է մասնակցություն ունենալ այդ խնդրի լուծման գործում: Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը, պատասխանելով լրագրողի հարցին, թե արդյոք Թուրքիան առաջարկե՞լ է Դոնբասի խնդրի կարգավորման վերաբերյալ գագաթնաժողով հրավիրել՝ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի մասնակցությամբ, նշել է. «Ռուսաստանը Դոնբասի հակամարտության կողմ չէ, և նման գագաթնաժողովում խնդրի լուծման ուղիներ գտնելն անհնար կլինի։ Հակամարտության կողմերից մեկը Կիևն է, մյուսը՝ ինքնահռչակ հանրապետությունների ներկայացուցիչները»:
12:45 - 30 նոյեմբերի, 2021
Էրդողանը հայտարարել է Թյուրքական խորհրդի անվանափոխման մասին |hetq.am|

Էրդողանը հայտարարել է Թյուրքական խորհրդի անվանափոխման մասին |hetq.am|

hetq.am: Թյուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհուրդը փոխել է իր անվանումը Թյուրքական պետությունների կազմակերպության։ Այդ մասին հայտնել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը՝ Թյուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհրդի Ստամբուլում ընթացող VIII գագաթնաժողովի ժամանակ։ «Մենք որոշում ենք կայացրել անվանափոխել մեր խորհուրդը։ Այսուհետ այն կկրի Թյուրքական պետությունների կազմակերպություն անվանումը։ Շնորհիվ նոր անվան և կառուցվածքի՝ Թուրքական պետությունների կազմակերպությունը ակտիվորեն կզարգանա, կամրապնդվի և կհզորանա»,- նշել է Էրդողանը։ Իր ելույթում Էրդողանը նաև հայտարարել է, որ ինքնահռչակ Հյուսիսային Կիպրոսի թուրքական հանրապետությունը կարող է միանալ Թյուրքական պետությունների կազմակերպությանը։ Առավել մանրամասն՝ hetq.am-ում։
23:13 - 12 նոյեմբերի, 2021
Թուրքիան ևս երկու ատոմային էլեկտրակայան կկառուցի. Էրդողան |1lurer.am|

Թուրքիան ևս երկու ատոմային էլեկտրակայան կկառուցի. Էրդողան |1lurer.am|

1lurer.am: Ռուսական «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի նախագծով կառուցվող «Աքքույու» ատոմակայանից հետո Թուրքիան մտադիր է սկսել երկրորդ և երրորդ ատոմային էլեկտրակայանների կառուցման նախագծերի իրականացումը: Այս մասին հայտնել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, փոխանցում է ТАСС-ը: «Մենք նախատեսում ենք 2023 թ. շահագործման հանձնել «Աքքույու» ատոմակայանի առաջին բլոկը։ «Աքքույու»-ից հետո մենք արագ կսկսենք նախապատրաստվել երկրորդ և նույնիսկ երրորդ ԱԷԿ-ի կառուցմանը։ Մենք ձգտում ենք մեր երկիրը ապահովել ատոմային էներգիայով»,- ընդգծել է Էրդողանը։ Ավելի վաղ Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտնել էր, որ Վլադիմիր Պուտինը և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Սոչիում սեպտեմբերին կայացած բանակցությունների ընթացքում քննարկել են «Աքքույու» ատոմակայանի ստեղծումը և նոր բլոկների կառուցման հնարավորությունը:
20:18 - 09 նոյեմբերի, 2021
Անկարան և Վաշինգտոնը կստեղծեն աշխատանքային խումբ վիճահարույց հարցերը կարգավորելու համար |azatutyun.am|

Անկարան և Վաշինգտոնը կստեղծեն աշխատանքային խումբ վիճահարույց հարցերը կարգավորելու համար |azatutyun.am|

azatutyun.am: Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուօղլուն Daily Sabah պարբերականին ասել է, որ Անկարան և Վաշինգտոնը կստեղծեն աշխատանքային խումբ, որը պետք է զբաղվի երկու երկրների հարաբերությունները խոչընդոտող վիճահարույց խնդիրներով: Նախարարի փոխանցմամբ, այդ խմբի օրակարգում կլինի նաև ռուսական արտադրության C-400 (S-400) տեսակի զենիթահրթիռային համակարգեր գնելու գործարքը, որը խստորեն քննադատել են թե՛ Միացյալ Նահանգները և թե՛ ՆԱՏՕ-ի անդամ մյուս երկրները: «Մենք կձևավորենք այդպիսի խումբ, ժամանակին այդ առաջարկը փոխանցել ենք ԱՄՆ-ին, հիմա էլ նրանց կողմից՝ նախագահ Ջո Բայդենից է եկել նման առաջարկ»,- ասել է Չավուշօղլուն: Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի նախագահներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Ջո Բայդենը հոկտեմբերի 31-ին հանդիպել են Հռոմում գումարված «Մեծ քսանի» գագաթնաժողովի շրջանակում:
18:20 - 04 նոյեմբերի, 2021
Բայդենն Էրդողանի հետ հանդիպման ժամանակ մտահոգություն է հայտնել Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 համակարգերի տիրապետման կապակցությամբ. Պետդեպ |tert.am|

Բայդենն Էրդողանի հետ հանդիպման ժամանակ մտահոգություն է հայտնել Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 համակարգերի տիրապետման կապակցությամբ. Պետդեպ |tert.am|

tert.am: ԱՄՆ Պետդեպի ներկայացուցիչ Նեդ Փրայսը ճեպազրույցի ժամանակ անդրադարձել է Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 ՀՕՊ համակարգերի գնմանը՝ շեշտելով, որ Վաշինտոնի դիրքորոշումն այս հարցում հստակ է:«Նախագահ Բայդենը վերահաստատել է մեր պաշտպանական գործընկերությունը և Թուրքիայի կարևորությունը որպես ՆԱՏՕ-ի դաշնակից։ Սակայն այդ հանդիպման ժամանակ նախագահը նաև մտահոգություն է հայտնել Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 հրթիռային համակարգերի տիրապետման կապակցությամբ։ Այսպիսով, մենք շատ հստակ հայտնել ենք մեր մտահոգություններն այս համակարգի հետ կապված: Մենք շատ պարզ ենք դարձրել նաև С-400-ի տիրապետման հետևանքները, այդ թվում՝ F-35 ծրագրի համատեքստում»,-ասել է Փրայսը:
14:30 - 04 նոյեմբերի, 2021
Բայդենն ու Էրդողանը քննարկել են իրավիճակը Հարավային Կովկասում. Սպիտակ տուն |tert.am|

Բայդենն ու Էրդողանը քննարկել են իրավիճակը Հարավային Կովկասում. Սպիտակ տուն |tert.am|

tert.am: ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը G20-ի գագաթնաժողովի շրջանակում այսօր հանդիպել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ, հայտնում է Սպիտակ տան կայքը՝ ներկայացնելով հանդիպման վերաբերյալ որոշ մանրամասներ:Նախագահ Բայդենն ընդգծել է կառուցողական հարաբերություններ պահպանելու, համագործակցության ոլորտներն ընդլայնելու և առկա տարաձայնություններն արդյունավետ կառավարելու իր ցանկությունը։Ղեկավարները քննարկել են Սիրիայում քաղաքական գործընթացը, կարիքավոր աֆղաններին մարդասիրական օգնության տրամադրումը, Լիբիայի ընտրությունները, իրավիճակը Արևելյան Միջերկրական ծովում և դիվանագիտական ջանքերը Հարավային Կովկասում։Նախագահ Բայդենը վերահաստատել է պաշտպանական գործընկերությունը և Թուրքիայի կարևորությունը որպես ՆԱՏՕ-ի դաշնակից, սակայն նշել է Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 զենիթահրթիռային համակարգերը գնելու շուրջ մտահոգությունը:
17:04 - 31 հոկտեմբերի, 2021
Էրդողանը և Ալիևը երեկ քննարկել են նաև Բաքվի և Թեհրանի միջև լարվածությունը |azatutyun.am|

Էրդողանը և Ալիևը երեկ քննարկել են նաև Բաքվի և Թեհրանի միջև լարվածությունը |azatutyun.am|

azatutyun.am: Թուրքիայի նախագահն ադրբեջանցի պաշտոնակցի հետ քննարկել է նաև Բաքվի և Թեհրանի միջև լարվածությունը։ Ռեջեփ Էրդողանն այս մասին հայտարարել է Ադրբեջանից վերադարձի ճանապարհին՝ պատասխանելով լրագրողների հարցերին։  Ադրբեջանական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ Թուրքիայի առաջնորդը մասնավորապես ասել է, որ Ադրբեջանի նախագահը վճռական դիրքորոշում է դրսևորում և այդ հարցում զիջումների չի գնում։ «Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, որ իրենք Իսրայելի հարցում որևէ փոփոխություն չունեն, և հավելել է, որ Ադրբեջանը կարող է քայլեր ձեռնարկել Իսրայելի հետ առևտրի շրջանակներում։ Նա նշել է նաև, որ Ադրբեջանն Իսրայելի հետ ունի նույն հարաբերությունները, ինչպիսին մյուս երկրների հետ, և այդպես կլինի նաև հետագայում», - Իլհամ Ալիևի խոսքերն է փոխանցել Ռեջեփ Էրդողանը։ Թուրքիայի նախագահը հույս է հայտնել, որ «եթե Իրանը ողջախոհություն դրսևորի, ապա Իրանի և Ադրբեջանի միջև որևէ խնդիր չի առաջանա»։
14:28 - 27 հոկտեմբերի, 2021
Էրդողանի օդանավը վայրէջք է կատարել  Վարանդայում․ Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահները բացել են տեղի օդանավակայանը |factor.am|

Էրդողանի օդանավը վայրէջք է կատարել Վարանդայում․ Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահները բացել են տեղի օդանավակայանը |factor.am|

factor.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն աշխատանքային այցով ժամանել է Արցախի գրավված Վարանդա (Ֆիզուլի) շրջան։ Թուրքիայի նախագահի օդանավը վայրէջք է կատարել Վարանդայի նորակառույց օդանավակայանում, որտեղ Էրդողանին դիմավորել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։ Երկու երկրների նախագահները կտրել են կարմիր ժապավենն ու պաշտոնապես բացել օդանավակայանը։ Նրանք նաև ծանոթացել են այնտեղ ստեղծված պայմաններին։ Էրդողանը, ի դեպ, բավական ներկայացուցչական կազմով է ժամանել․ նրան ուղեկցում են Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը, արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն, շրջակա միջավայրի և քաղաքաշինության նախարար Մուրատ Քուրումը, տրասպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Ադիլ Քարաիսմաիլօղլուն։
14:25 - 26 հոկտեմբերի, 2021
Էրդողանը հրաժարվել է օտարերկրյա դեսպանների վտարման մտադրությունից |hetq.am|

Էրդողանը հրաժարվել է օտարերկրյա դեսպանների վտարման մտադրությունից |hetq.am|

hetq.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրաժարվել է 10-ը երկրների դեսպաններին «պերսոնա նոն գրատա» («անցանկալի անձ») հայտարարելու մտադրությունից։ Հոկտեմբերի 25-ին Անկարայում տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ Էրդողանը հայտարարել է, որ դիվանագիտական ներկայացուցչությունները «հետ քայլ են արել և զգույշ կլինեն իրենց հայտարարություններում»։  Նա հավելել է, որ դեսպանների նախկին հայտարարություններն ուղղված էին Թուրքիայի և նրա ինքնիշխանության դեմ և հավելել, որ Անկարայի պլաններում չկար ճգնաժամի սրացումը։  Հոկտեմբերի 25-ին, ավելի վաղ, 10-ը երկրների դեսպանները, Twitter-ում հայտարարություն էին տարածել, որտեղ նշել էին, որ հավատարիմ են Դիվանագիտական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիային, ինչը նշանակում է, որ չեն պատրաստվում խառնվել Թուրքիայի ներքին գործերին։  Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 23-ին Էրդողանը սպառնացել էր երկրից վտարել ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ֆրանսիայի, Ֆինլանդիայի, Դանիայի, Գերմանիայի, Նիդերլանդների, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի և Շվեդիայի դեսպաններին։ «Ես մեր արտաքին գործերի նախարարին հանձնարարել եմ քայլեր ձեռնարկել, որպեսզի այդ 10 դեսպանները հայտարարվեն «persona non grata»»,- հայտարարել էր Էրդողանը։ Նման որոշման պատճառը իրավապաշտպան Օսման Քավալային ազատ արձակելու կոչն էր, որով դիվանագետները հանդես էին եկել նախորդ շաբաթ։ Դրանից հետո նրանք հրավիրվել էին Թուրքիայի ԱԳՆ, որտեղ նրանց հիշեցրել էին Դիվանագիտական հարաբերությունների վերաբերյալ Վիեննայի կոնվենցիային հետևելու անհրաժեշտության մասին։ Ավելին՝ hetq.am-ում
13:49 - 26 հոկտեմբերի, 2021
Էրդողանը հանձնարարել է «անցանկալի անձ» հայտարարել 10 երկրների դեսպաններին |1lurer.am|

Էրդողանը հանձնարարել է «անցանկալի անձ» հայտարարել 10 երկրների դեսպաններին |1lurer.am|

1lurer.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը արտգործնախարարությանը հանձնարարել է «անցանկալի անձ» հայտարարել 10 երկրների դեսպաններին, որոնք կոչ են արել ազատ արձակել իրավապաշտպան Օսման Քավալային, փոխանցում է Reuters-ը։Դրանք ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Կանադայի, Ֆինլանդիայի, Դանիայի, Նիդերլանդների, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի և Շվեդիայի դեսպաններն են: Նրանք հանդես էին եկել հայտարարությամբ՝ նշելով, որ Քավալայի դեմ դատական գործընթացը ստվեր է նետում Թուրքիայում ժողովրդավարության և օրենքի գերակայության վրա:Դեսպանները կանչվել էին Թուրքիայի ԱԳՆ, իսկ Էրդողանը հայտարարել էր, որ Անկարան չպետք է ընդունի դեսպաններ, որոնք քննադատում են Թուրքիայի դատական համակարգը։ Նրա խոսքով՝ Թուրքիայի դատարանները «անկախ դատական համակարգի լավագույն օրինակն են»:Քավալան բանտում է գտնվում 2017 թ.-ից՝ 2013 թ. համազգային բողոքի ակցիաների ֆինանսավորման և 2016 թ. ձախողված պետական հեղաշրջմանը մասնակցելու մեղադրանքով: Նա հերքում է մեղադրանքները։ Օսման Քավալան տարիներ շարունակ պայքարել է Թուրքիայում ազգային փոքրամասնությունների, այդ թվում՝ հայերի մշակութային ժառանգությունը պահպանելու, ազգամիջյան տարաձայնությունները հարթելու համար։
19:46 - 23 հոկտեմբերի, 2021
Էրդողանը հուսով է՝ Թուրքիայի հետ հարաբերություններում Գերմանիայի նոր կառավարությունը կշարունակի Մերկելի կուրսը

Էրդողանը հուսով է՝ Թուրքիայի հետ հարաբերություններում Գերմանիայի նոր կառավարությունը կշարունակի Մերկելի կուրսը

Թուրքիան հուսով է, որ Գերմանիայի նոր կառավարությունը կշարունակի կանցլեր Անգելա Մերկելի քաղաքական կուրսը: Այս մասին Ստամբուլում Գերմանիայի կառավարության՝ պաշտոնին հրաժեշտ տվող ղեկավարի հետ հանդիպմանը հայտարարել է նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը։ «Հուսով ենք, որ Գերմանիայի նոր կառավարությունը կշարունակի Թուրքիայի հետ համագործակցության Անգելա Մերկելի հաջող կուրսը», - ասել է Էրդողանը՝ մտավախություն հայտնելով, որ կոալիցիոն կառավարությունը կարող է ձգձգել Անկարայի և Բեռլինի միջև համագործակցությունը։ «Կարող եմ անձամբ իմ անունից ասել, որ մենք ձգտել ենք Թուրքիայի հետ լավ հարաբերություններ ունենալ, եթե նույնիսկ եղել են և կան տարաձայնություններ։ Ինչ-որ բան պահանջում է ավելի երկար ժամանակ, և երբեմն [կառավարման] 16 տարին բավարար չէ, սակայն որոշ բաներ արվեցին»,- հայտարարել է 2005 թվականից Գերմանիան առաջնորդող Անգելա Մերկելը։
18:27 - 16 հոկտեմբերի, 2021